წინასწარმეტყველების ბაზრების (Prediction Markets) რეგულირებისას მიდგომა უნდა იყოს დაბალანსებული და არა რადიკალური. სტივენსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ფინანსების ასისტენტ-პროფესორის, ბალბინდერ სინგ გილის მიერ გამოქვეყნებული ახალი კვლევა მიუთითებს, რომ ინსაიდერული ვაჭრობის სრული აკრძალვა ბაზრის ფუნქციონირებას უფრო მეტად აზიანებს, ვიდრე ეხმარება.

კვლევის თანახმად, არსებობს პარადოქსი: ინსაიდერული გარიგება, რომელიც დღეს ფასის სიზუსტეს ზრდის, შესაძლოა, მომავალში სხვა მონაწილეების აქტიურობას ამცირებდეს. ეკონომიკური მოდელის მიხედვით, ბაზრის სიზუსტე „კუზისებურ“ (hump-shaped) მრუდს მიჰყვება: როდესაც რეგულაცია ძალიან სუსტია, ინსაიდერები სხვა მონაწილეებს განდევნიან, ხოლო როდესაც ზედმეტად მკაცრია — ბაზარი კარგავს იმ ინფორმაციულ ღირებულებას, რაც სწორედ ინსაიდერებისგან მოდის.

რა სახის ინფორმაციაზეა საუბარი?

სინგ გილი გვთავაზობს, რომ რეგულაციის სიმკაცრე დამოკიდებული უნდა იყოს იმაზე, თუ საიდან მოდის ინსაიდერული ინფორმაცია. მისი თქმით, საზოგადოებამ ყველაზე ნაკლებად ისეთი ვაჭრობა უნდა დასაჯოს, რომელიც დამოუკიდებელ კვლევას ეფუძნება. ასეთი „ინსაიდერები“ რეალურად ბაზრის გამჭვირვალობას უწყობენ ხელს.

მეორე მხრივ, მკაცრი ზომები უნდა გატარდეს „მისაკუთრებული“ მონაცემების, მაგალითად, გაჟონილი ან გასაიდუმლოებული ინფორმაციის გამოყენების შემთხვევაში. ყველაზე მკაცრი რეგულაცია კი უნდა შეეხოს იმ პირებს, რომლებსაც უშუალოდ შეუძლიათ მოვლენების განვითარებაზე ზეგავლენის მოხდენა — მაგალითად, პოლიტიკოსები, რომლებიც საკუთარ კამპანიაზე ფსონებს დებენ.

პრაქტიკული ნაბიჯები და გამოწვევები

ამერიკელი კანონმდებლები და მარეგულირებლები უკვე აქტიურად ინტერესდებიან ისეთი პლატფორმებით, როგორიცაა Kalshi და Polymarket. აპრილში აშშ-ის სასაქონლო ფიუჩერსების სავაჭრო კომისიამ (CFTC) გააფრთხილა ბაზრის მონაწილეები, რომ ინსაიდერული ვაჭრობისთვის მკაცრი ზომები გატარდება, მაისში კი წარმომადგენელთა პალატამ გამოძიება დაიწყო.

პასუხად, პლატფორმა Kalshi ახალ ზომებს ნერგავს: მომხმარებლებს, რომლებიც მგრძნობიარე ბაზრებზე (მაგალითად, კომპანიების საქმიანობა ან ეროვნული უსაფრთხოება) ვაჭრობენ, დასაქმების შესახებ ინფორმაციის გამჟღავნება მოუწევთ. ასევე, დაინერგა „სპეციფიკური რისკის ქულა“, რომელიც განსაზღვრავს ბაზრის მანიპულაციის ალბათობას.

კვლევაში მოყვანილია Polymarket-თან დაკავშირებული გახმაურებული შემთხვევები, მათ შორის Google-ის თანამშრომლის საქმე, რომელმაც კომპანიის საძიებო ტენდენციების შესახებ ინფორმაციის გამოყენებით 1.2 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა. ეს მაგალითები ადასტურებს, რომ ბაზრები მუდმივი რისკის ქვეშ არიან, თუმცა, მკვლევრების აზრით, გამოსავალი არა მაქსიმალურ აკრძალვაში, არამედ ზუსტად კალიბრირებულ კონტროლშია.