ნავთობის მსოფლიო ბაზარი „სახიფათო ზონაში“ შევიდა. დონალდ ტრამპის „ოპერაცია ეპიკური მძვინვარების“ დაწყებიდან სამი თვის შემდეგ, ვითარება კრიტიკულ ფაზაშია. ირანის მიერ ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ ნავთობის ფასები მკვეთრად გაზარდა.

ფასების ზრდა და მარაგების დეფიციტი

ბოლო პერიოდში ნავთობის ფასი დაახლოებით 100 დოლარამდე გაიზარდა. მიუხედავად იმისა, რომ ეს მაჩვენებელი ისტორიულ მაქსიმუმს არ აღემატება, ბაზარზე არსებული სიმშვიდე მატყუარაა. ენერგეტიკული ბაზრები ქაოსის ზღვარზეა.

საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტო (IEA) აფრთხილებს, რომ ნავთობის მარაგები რეკორდული სისწრაფით იცლება. ანალიტიკოსების პროგნოზით, თუ არსებული ტენდენცია გაგრძელდა, ივნისის ბოლოსთვის მარაგები კრიტიკულად დაბალ დონემდე დაეცემა.

ეკონომიკური შედეგები: რეცესიის საფრთხე

ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ მარაგების ამოწურვამ შესაძლოა ბრენტის ტიპის ნავთობის ფასი 130-140 დოლარამდე აწიოს. ეს გამოიწვევს „მოთხოვნის განადგურებას“, რაც ნიშნავს, რომ მომხმარებლები და ინდუსტრიები იძულებულნი იქნებიან, შეამცირონ მოხმარება.

„სისტემის სრულ დაცარიელებამდე, მაღალი ფასები მოთხოვნის რაციონირებას იწყებს. მძღოლები ნაკლებს მოძრაობენ, ინდუსტრიები კვეცენ წარმოებას, ხოლო ავიაკომპანიები - ფრენებს“, - აცხადებენ ბაზრის დამკვირვებლები.

საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტის (IIF) ანგარიშის თანახმად, კრიზისი მხოლოდ ნავთობით არ შემოიფარგლება. პრობლემები გავრცელდა თხევად ბუნებრივ აირზე (LNG), სასუქებსა და სატრანსპორტო ხარჯებზე. ეს ყველაფერი გლობალური მიწოდების ჯაჭვის საიმედოობას აზიანებს.

რა მოხდება შემდეგ?

აშშ-მა, როგორც ნავთობის წმინდა ექსპორტიორმა, გარკვეული დროით შეძლო დარტყმის შერბილება, თუმცა ამერიკელი მომხმარებლები უკვე გრძნობენ საწვავის ფასების ზრდას. კვლევების მიხედვით, კონფლიქტის დაწყების შემდეგ თითოეულმა ამერიკულმა ოჯახმა საწვავში საშუალოდ 300 დოლარით მეტი გადაიხადა.

თუ აშშ-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებები ჩაიშლება, მსოფლიო ეკონომიკა შესაძლოა მძიმე რეცესიის წინაშე აღმოჩნდეს. მიწოდების შეფერხება და მაღალი ინფლაცია კი უკვე გარდაუვალ რეალობად იქცევა.