SpaceX-ის საჯარო შეთავაზება (IPO), რომელიც მიმდინარე კვირაში იგეგმება, ფინანსური ისტორიის ყველაზე მასშტაბურ მოვლენად სახელდება. ბაზარზე მილიარდობით დოლარის ღირებულების ახალი აქციების შემოდინებამ კითხვები გააჩინა: საიდან მოვა ამხელა კაპიტალი და რა გავლენას მოახდენს ეს პროცესი საერთო საფონდო ბაზარზე?

ბაზრის შთანთქმის უნარი

Wall Street-ის ანალიტიკოსების ნაწილი მიიჩნევს, რომ ბაზარს საკმარისი რესურსი აქვს ახალი აქციების ასათვისებლად. Gavekal Research-ის მონაცემებით, გასულ წელს S&P 500-ის კომპანიებმა 1.7 ტრილიონი დოლარის ღირებულების აქციები გამოუშვეს, რაც თვეში საშუალოდ 140 მილიარდ დოლარს შეადგენს.

ამ კონტექსტში, SpaceX-ის მიერ დაგეგმილი 75-მილიარდიანი კაპიტალის მოზიდვა სავსებით მართვადი პროცესია. თუმცა, SpaceX ერთადერთი არ არის: OpenAI, Anthropic და Alphabet ერთობლივად 380 მილიარდი დოლარის მოზიდვას გეგმავენ, რაც ბაზრისთვის დამატებით ზეწოლას ნიშნავს.

ხელოვნური ინტელექტის აჟიოტაჟი

კომპანიები ჩქარობენ კაპიტალის მოზიდვას, რათა დააკმაყოფილონ ხელოვნური ინტელექტის (AI) სფეროში არსებული მზარდი მოთხოვნა. OpenAI-მ მარტის ბოლოს 122 მილიარდი დოლარი მიიზიდა, ხოლო Anthropic-ის შეფასებამ 965 მილიარდ დოლარს მიაღწია.

ინვესტორებს შორის არსებობს შიში, რომ კომპანიები ცდილობენ დაასწრონ ერთმანეთს, ვიდრე ბაზარზე „მოთხოვნის დაღლილობა“ დაიწყება. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ეს ნაჩქარევი ქმედებები შესაძლოა არ იყოს კარგი ნიშანი გრძელვადიანი სტაბილურობისთვის.

რისკები რიგითი ინვესტორებისთვის

Nasdaq-ის ახალი წესების თანახმად, SpaceX-ის ინდექსებში ჩართვა დაჩქარებული წესით მოხდება. ეს ნიშნავს, რომ ინდექსის წონა ხელოვნურად გაიზრდება, რაც ფასების რყევებს უფრო დრამატულს გახდის. Freedom Capital Markets-ის სტრატეგის, ჯეი ვუდსის თქმით, არსებობს საფრთხე, რომ რიგითი ინვესტორები, რომლებიც პირველად შედიან ბაზარზე, არასასურველ ფინანსურ მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ.

„იმედი მაქვს, რომ ეს არ გადაიქცევა ლატარიის ბილეთად, რადგან გრძელვადიან პერსპექტივაში ბაზარი ასე არ მუშაობს. ეს არ არის მყისიერი გამდიდრების გზა, ეს არის ინვესტიცია, რომელსაც დრო სჭირდება“, — აცხადებს ვუდსი.

მიუხედავად ოპტიმიზმისა, ინფლაციის ზრდა და საპროცენტო განაკვეთების პოლიტიკა კვლავ რჩება იმ გარე ფაქტორებად, რომლებიც ინვესტორების განწყობაზე ნეგატიურად მოქმედებს.