სომხეთი სატრანსპორტო იზოლაციის დაძლევისკენ მნიშვნელოვან ნაბიჯს დგამს. პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის განცხადებით, ახალქალაქი-ყარსის სარკინიგზო მაგისტრალი სომხური ექსპორტისა და იმპორტისთვის ოფიციალურად გაიხსნა.

ეს გადაწყვეტილება სომხეთს საშუალებას აძლევს, საქართველოსა და თურქეთის გავლით პირდაპირი სარკინიგზო კავშირი დაამყაროს ევროკავშირის ბაზრებთან. ფაშინიანმა მადლობა გადაუხადა თურქ და ქართველ პარტნიორებს ამ შესაძლებლობისთვის.

რეგიონული თანამშრომლობის პერსპექტივა

თურქეთის სპეციალურმა წარმომადგენელმა სომხეთთან ურთიერთობების ნორმალიზაციის საკითხებში, სერდარ კილიჩმა, სოციალურ ქსელში აღნიშნა, რომ ეს ნაბიჯი ოთხმხრივი თანამშრომლობისთვის — თურქეთის, სომხეთის, აზერბაიჯანისა და საქართველოს ჩართულობით — ახალ იმპულსს შექმნის. მისივე თქმით, ეს პროცესი რეგიონში მშვიდობისა და სტაბილურობის განმტკიცებას შეუწყობს ხელს.

ეკონომიკური ეფექტი და რისკები

ეკონომისტი აღასი თავადიანი მიიჩნევს, რომ ამ ეტაპზე გადაწყვეტილებას უფრო პოლიტიკური დატვირთვა აქვს. თუმცა, გრძელვადიან პერსპექტივაში, საზღვრის გახსნამ შესაძლოა სერიოზული ეკონომიკური ცვლილებები მოიტანოს.

ექსპერტის აზრით, თურქეთთან პირდაპირი სახმელეთო კავშირი შეამცირებს ტრანზაქციულ ხარჯებს, რაც თურქული საქონლის გაიაფებას და სომხურ ბაზარზე ასორტიმენტის გაფართოებას გამოიწვევს. ეს, თავის მხრივ, ეკონომიკურ ზრდას შეუწყობს ხელს, თუმცა შესაძლოა ნეგატიურად აისახოს სომხურ სოფლის მეურნეობაზე.

გამოწვევები ევროპული ბაზრისთვის

მიუხედავად ახალი ლოჯისტიკური შესაძლებლობებისა, სომხეთისთვის ევროკავშირის ბაზარზე გასვლა რთულ ამოცანად რჩება. ეკონომისტის შეფასებით, სომხურმა პროდუქციამ ევროპული სტანდარტების დაკმაყოფილება უნდა შეძლოს.

  • საჭიროა ყურადღება გამახვილდეს ისეთ პროდუქტებზე, როგორიცაა თაფლი, ნუში და ხარისხიანად შეფუთული ტკბილეული.
  • ტრადიციული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია, როგორიცაა პომიდორი ან გარგარი, ტრანსპორტირებისას მალფუჭებადი და ძვირია, რაც მათ ექსპორტს ართულებს.
  • სომხეთმა უნდა მოახდინოს საკუთარი ბრენდების პოპულარიზაცია საერთაშორისო გამოფენებზე.

სომხეთის პრემიერი მომავალში TRIPP პროექტის ფარგლებში აზერბაიჯანისა და ირანის მიმართულებითაც გეგმავს სარკინიგზო კავშირების გახსნას, რაც რეგიონს ახალ სატრანზიტო ჰაბად აქცევს.