აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტი ბარაკ ობამა სკეპტიკურად აფასებს ირანთან მიმდინარე დიპლომატიურ პროცესებს. მისი თქმით, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ვაშინგტონმა თეირანთან ისეთი შეთანხმება დადოს, რომელიც 2015 წელს მიღწეულ „ერთობლივ, ყოვლისმომცველ სამოქმედო გეგმას“ (JCPOA) არსებითად აჯობებს.

ABC News-თან საუბრისას ობამამ აღნიშნა, რომ 2015 წლის დოკუმენტი ხანგრძლივი და მძიმე მოლაპარაკებების შედეგი იყო. სწორედ ეს შეთანხმება ითვალისწინებდა ირანის ბირთვული ამბიციების შეზღუდვას სანაცვლოდ სანქციების მოხსნისა.

დიპლომატია სამხედრო ძალის წინააღმდეგ

ყოფილი პრეზიდენტი ხაზს უსვამს, რომ პრობლემების გადაჭრის ერთადერთი გზა დიპლომატიაა. ობამა კატეგორიულად ეწინააღმდეგება სამხედრო ძალის გამოყენების იდეას და აცხადებს, რომ დაბომბვით სასურველი პოლიტიკური შედეგის მიღწევა არარეალისტურია.

„იმედი მაქვს, რომ დაბომბვები შეწყდება და მშვიდობიანი მოსახლეობა ომის შედეგებით აღარ დაზარალდება“, - განაცხადა ობამამ. მან ხაზი გაუსვა, რომ სამხედრო მოქმედებები არ უნდა განიხილებოდეს პრობლემების მოგვარების პირველად მეთოდად.

რა ითვალისწინებდა 2015 წლის შეთანხმება?

JCPOA იყო საერთაშორისო მასშტაბის შეთანხმება, რომელიც ირანს მკაცრ ჩარჩოებში აქცევდა:

  • ურანის გამდიდრების პროცესის მკაცრი შეზღუდვა.
  • საერთაშორისო ატომური ენერგიის სააგენტოს (IAEA) ინსპექტორებისთვის ობიექტების შემოწმების უფლების მინიჭება.
  • ირანის გაყინული აქტივების გათავისუფლება და ნავთობზე დაწესებული სანქციების შემსუბუქება.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს გეგმა საერთაშორისო მხარდაჭერით სარგებლობდა, ის აშშ-ის შიდა პოლიტიკურ წრეებში მუდმივი კამათის საგანი იყო. შეერთებულმა შტატებმა მოგვიანებით ეს შეთანხმება დატოვა, რამაც რეგიონში ვითარება მნიშვნელოვნად შეცვალა.