დიდ ბრიტანეთში თავდაცვის დაფინანსების საკითხი პოლიტიკური დაპირისპირების ცენტრში მოექცა. მას შემდეგ, რაც თავდაცვის მინისტრმა ჯონ ჰილიმ და მისმა მოადგილემ ალ კარნსმა პროტესტის ნიშნად თანამდებობები დატოვეს, მთავრობა იძულებული გახდა, თავდაცვის საინვესტიციო გეგმა ხელახლა შეეფასებინა.

კულტურის მინისტრმა ლიზა ნენდიმ „BBC“-სთან საუბარში დაადასტურა, რომ მთავრობის შიგნით მოლაპარაკებები ინტენსიურად მიმდინარეობს. მისი თქმით, პრემიერ-მინისტრი კირ სტარმერი აცნობიერებს, რომ ქვეყნის უსაფრთხოება მთავრობის პირველადი პასუხისმგებლობაა.

რა გახდა გადადგომის მიზეზი?

ჯონ ჰილი და ალ კარნსი თანამდებობებიდან გასულ ხუთშაბათს წავიდნენ. მათ მიაჩნიათ, რომ ქვეყნის თავდაცვის გრძელვადიანი საინვესტიციო გეგმა არასაკმარის დაფინანსებას ითვალისწინებს. ჰილის განცხადებით, არსებული გეგმით 2030 წლისთვის თავდაცვის ხარჯები მშპ-ის 2.68%-ს მიაღწევს, მაშინ როდესაც ბრიტანეთმა 3%-იან ზღვარს უნდა მიაღწიოს.

ყოფილმა მინისტრმა მთავრობის მიერ დამატებით გამოყოფილ 10 მილიარდ ფუნტს „არასაკმარისი“ უწოდა. მისი თქმით, ეს თანხა ვერ უზრუნველყოფს ქვეყნის დაცვას მზარდი გლობალური საფრთხეების პირობებში.

მთავრობის პასუხი და მოლაპარაკებები

ახალი თავდაცვის მინისტრი დენ ჯარვისი უკვე შეუდგა მუშაობას დოკუმენტის გადასამუშავებლად. იგი აცხადებს, რომ მისი მთავარი ამოცანა შეიარაღებული ძალების საჭიროებების დაკმაყოფილებაა, თუმცა აღიარებს, რომ ფისკალური რესურსები შეზღუდულია.

ოპოზიცია მთავრობას უმოქმედობაში ადანაშაულებს. ლიბერალ-დემოკრატების ლიდერი ედ დეივი აცხადებს, რომ ქვეყანა „კრიზისულ წერტილამდე“ მივიდა და პრემიერ-მინისტრს გადაწყვეტილებების მიღება უჭირს. პარტია მთავრობისგან შიდა დოკუმენტების გასაჯაროებას ითხოვს.

რა იქნება შემდეგ?

  • თავდაცვის საინვესტიციო გეგმა, რომელიც ათწლიან პერსპექტივას მოიცავს, ნატოს სამიტამდე გამოქვეყნდება.
  • კულტურის სამინისტრო განიხილავს ბიუჯეტის ნაწილის თავდაცვის საჭიროებებზე გადამისამართებას.
  • კონსერვატორები სთავაზობენ მთავრობას, დაფინანსება სოციალური დახმარებების შემცირების ხარჯზე მოიძიოს.

მიუხედავად დაძაბულობისა, დაუნინგ-სტრიტი აცხადებს, რომ გეგმაზე მუშაობა გრძელდება და საბოლოო ვერსია მომავალი თვისთვის მზად იქნება.