ჰელმჰოლცის მიუნხენის ცენტრის, ლუდვიგ მაქსიმილიანის უნივერსიტეტისა და პარტნიორი ინსტიტუტების მკვლევარებმა შექმნეს ხელოვნური ინტელექტის პლატფორმა, რომელიც ორგანიზმში მიმდინარე დაავადებებს უჯრედულ დონეზე აკვირდება. სისტემას MouseMapper-ი ეწოდა და ის მეცნიერებს საშუალებას აძლევს, დაინახონ, თუ როგორ ცვლის სიმსუქნე ადამიანის ან ცხოველის შინაგან სტრუქტურას.

ტრადიციული კვლევებისგან განსხვავებით, ეს ტექნოლოგია საშუალებას იძლევა, ერთიანი სურათი მივიღოთ მთლიან ორგანიზმზე. მკვლევარებმა გამოიყენეს ქსოვილების გამჭვირვალობის მეთოდი და სპეციალური ფლუორესცენტული მარკერები, რათა მიეღოთ მაღალი გარჩევადობის სამგანზომილებიანი გამოსახულებები.

სიმსუქნისა და სახის ნერვების კავშირი

კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა სიმსუქნის მქონე თაგვები შეისწავლეს. შედეგები მოულოდნელი აღმოჩნდა: აღმოჩნდა, რომ სიმსუქნე იწვევს ფართომასშტაბიან ანთებას და ნერვულ დაზიანებებს. განსაკუთრებით დაზარალდა სამწვერა ნერვი, რომელიც სახის მგრძნობელობასა და მოტორულ ფუნქციებზეა პასუხისმგებელი.

სიმსუქნით დაავადებულ თაგვებში სახის სენსორული ნერვების დაბოლოებები მნიშვნელოვნად შემცირდა, რამაც მათი მგრძნობელობა გარე გამღიზიანებლების მიმართ მკვეთრად შეამცირა.

მნიშვნელოვანია, რომ მსგავსი მოლეკულური ცვლილებები მეცნიერებმა სიმსუქნის მქონე ადამიანების ქსოვილებშიც დააფიქსირეს. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ სიმსუქნით გამოწვეული ნერვული დაზიანებები არა მხოლოდ ცხოველებში, არამედ ადამიანებშიც იდენტური მექანიზმებით მიმდინარეობს.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

MouseMapper-ი არ შემოიფარგლება მხოლოდ სიმსუქნის შესწავლით. მკვლევართა გუნდი მიიჩნევს, რომ პლატფორმა გახდება ფუნდამენტური ინსტრუმენტი დიაბეტის, კიბოს, ნეიროდეგენერაციული და აუტოიმუნური დაავადებების კვლევისთვის. სისტემას შეუძლია ავტომატურად გაანალიზოს 31 სხვადასხვა ორგანოსა და ქსოვილის ტიპი.

პროექტის ხელმძღვანელის, პროფესორ ალი ერთურქის თქმით, მათი მიზანია შექმნან ორგანიზმის სრულფასოვანი „ციფრული ტყუპები“. ეს მეცნიერებს საშუალებას მისცემს, დაავადების ადრეული ნიშნები გამოავლინონ და მკურნალობის ახალი მეთოდები გაცილებით სწრაფად შეიმუშაონ, რაც სამომავლოდ ლაბორატორიული ცდების საჭიროებასაც შეამცირებს.