გევინ ტეიტი, გლაზგოელი პენსიონერი, წლების წინ „მწვანე“ ტექნოლოგიების ენთუზიასტი იყო. მან საკუთარ სახლში მზის პანელები, სითბური ტუმბო და თანამედროვე ბატარეა დაამონტაჟა, თუმცა დღეს ამ გადაწყვეტილებას ნანობს. მისი თქმით, ელექტროენერგიის ტარიფების ზრდამ ტექნოლოგიების ეკონომიკური ეფექტი გაანულა.

უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ ენერგომატარებლებზე ფასების მკვეთრმა მატებამ ბრიტანელ მომხმარებლებს მძიმე დარტყმა მიაყენა. ტეიტის განცხადებით, ელექტროენერგიის ტარიფი გაზთან შედარებით ოთხჯერ აღემატება, რაც სითბური ტუმბოს ექსპლუატაციას წამგებიანს ხდის. შედეგად, ოჯახი იძულებული გახდა, კვლავ გაზის ქვაბზე დაბრუნებულიყო.

სისტემური ჩავარდნა თუ არასწორი ფოკუსი?

კრიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ ბრიტანეთის მთავრობა ენერგეტიკულ პოლიტიკაში შეცდომებს უშვებს. მათი აზრით, აქცენტი მხოლოდ ელექტროენერგიის გენერაციის „გამწვანებაზე“ კეთდება, მაშინ როდესაც ეს სექტორი ქვეყნის ემისიების მხოლოდ 10%-ს შეადგენს. ამავდროულად, გათბობა და ტრანსპორტი, რომლებიც ემისიების 40%-ზე მეტს იკავებს, სათანადო ყურადღების მიღმა რჩება.

ოქსფორდის უნივერსიტეტის ეკონომიკური პოლიტიკის პროფესორის, დიტერ ჰელმის თქმით, პრობლემა მხოლოდ დენის გამომუშავების ღირებულებაში არ არის. საქმე იმაშია, რომ განახლებადი ენერგიის სისტემა მოითხოვს გაცილებით მასშტაბურ ინფრასტრუქტურას, ქსელების გაფართოებას და სარეზერვო სიმძლავრეებს, რათა ენერგია მაშინაც მიეწოდებოდეს მომხმარებელს, როცა მზე არ ანათებს ან ქარი არ ქრის.

რატომ არის დენი ძვირი, მიუხედავად განახლებადი წყაროებისა?

  • სისტემური ხარჯები: ქსელის გაფართოება და „დაბალანსების“ საფასური პირდაპირ აისახება მოსახლეობის ქვითრებზე.
  • გაზის გავლენა: ევროპული ბაზრის წესების მიხედვით, ფასს ხშირად ის ენერგორესურსი განსაზღვრავს, რომელიც ყველაზე ძვირია — ეს კი, როგორც წესი, ბუნებრივი აირია.
  • ინჟინრული სირთულეები: ოფშორული ქარის ელექტროსადგურები მაღალტექნოლოგიური და ძვირადღირებული პროექტებია, რომელთა ფასიც მასალების გაძვირების ფონზე იზრდება.

ბოლო მონაცემებით, ბრიტანეთის ემისიები 1990 წლიდან 50%-ით შემცირდა, თუმცა მეცნიერები აფრთხილებენ, რომ ეს ციფრი ხშირად არ ითვალისწინებს იმპორტირებულ საქონელს. რეალურად, წარმოების სხვა ქვეყნებში, მაგალითად ჩინეთში გადატანით, ემისიები უბრალოდ „მიგრირდა“ და არა შემცირდა.