კენიის ენერგოსისტემის დიდი ნაწილი განახლებად წყაროებზეა დამოკიდებული, თუმცა მოსახლეობის 25%-ს ცენტრალიზებული ელექტროენერგია დღემდე არ მიეწოდება. ქვეყანა 2030 წლისთვის საყოველთაო ელექტრიფიკაციას ისახავს მიზნად, რაც გარემოზე ზემოქმედების გაზრდის გარეშე უნდა განხორციელდეს. ამ პროცესში გადამწყვეტი როლი მზის ენერგიის გაიაფებულმა ტექნოლოგიებმა ითამაშა.

ნაირობის გარეუბანში მილკა ვანჯირუ პატარა სასურსათო მაღაზიას მართავს. მისი ბიზნესის მთავარი სერვისი სიმინდის დაფქვაა, რაც ადგილობრივი მოსახლეობისთვის ყოველდღიური კვების რაციონის, „უგალის“ მოსამზადებლად აუცილებელია. ტრადიციულად, ასეთი დანადგარები დიზელზე მუშაობს, თუმცა ვანჯირუს დანადგარი მზის ენერგიას იყენებს.

ეკონომიკური ეფექტი და გამოწვევები

სიმინდის საფქვავი კომპანია Agsol-მა დააპროექტა. მისი დამფუძნებელი, მეტ კარი, აღნიშნავს, რომ დიზელის ძრავების მქონე მეწარმეები შემოსავლის 40%-ს საწვავში ხარჯავენ. მზის ენერგიაზე გადასვლა კი ბიზნესს 80%-ით უფრო მომგებიანს ხდის.

„დანადგარი 6-დან 12 თვემდე პერიოდში ანაზღაურებს თავის ღირებულებას, რაც დაახლოებით 1 300 დოლარს შეადგენს“, — აცხადებს მეტ კარი.

თავად ვანჯირუ აღნიშნავს, რომ მზის ენერგიაზე მომუშავე დანადგარი მას საშუალებას აძლევს, მცირე რაოდენობის მარცვლეულიც კი დაფქვას, რაც დიზელის მოდელების შემთხვევაში წამგებიანი იყო. თუმცა, პროცესი ზოგჯერ ნელი და შეფერხებებით მიმდინარეობს, რაც ტენიან მარცვლეულთან მუშაობისას დანადგარის ავტომატური სიჩქარის რეგულირებას უკავშირდება.

გლობალური პერსპექტივა

Agsol-მა პირველი პროდუქტი 2018 წელს გამოუშვა. კომპანიამ უკვე მოიზიდა 4 მილიონ დოლარზე მეტი ინვესტიცია, ძირითადად გაერთიანებული სამეფოს სამთავრობო პროგრამების დახმარებით. გასულ წელს კომპანიამ 530 დანადგარი გაყიდა, მოთხოვნა კი უკვე ანგოლასა და მოზამბიკიდანაც ფიქსირდება.

მზის ენერგიის ტექნოლოგიების გაიაფება — როდესაც ერთი ვატის ღირებულება სამი დოლარიდან ცენტებამდე დავიდა — აფრიკის რეგიონში მცირე მეწარმეებისთვის ახალ ეკონომიკურ შესაძლებლობებს ქმნის. ეს მოდელი ადასტურებს, რომ მდგრადი ენერგია შესაძლოა არა მხოლოდ ეკოლოგიური, არამედ ფინანსურად მომგებიანი არჩევანიც იყოს.