მეცნიერულმა კვლევამ, რომელიც Griffith University-ის ეგიდით ჩატარდა და Royal Society Open Science-ში გამოქვეყნდა, ვეშაპების მიგრაციის შესახებ არსებული წარმოდგენები შეცვალა. პირველად ისტორიაში, მკვლევარებმა დაადასტურეს, რომ კუზიანი ვეშაპები ავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროსა და ბრაზილიის გამრავლების არეალებს შორის გადაადგილდებიან.

ეს მოგზაურობა 14 000-დან 15 000 კილომეტრამდე მანძილს მოიცავს. აღსანიშნავია, რომ ეს მანძილი დაახლოებით სიდნეიდან ლონონამდე არსებული დისტანციის ტოლია.

ფოტოები, როგორც სამეცნიერო მტკიცებულება

აღმოჩენა 40-წლიანი დაკვირვებისა და მონაცემთა ბაზის დამუშავების შედეგია. მეცნიერებმა 19 283 მაღალი ხარისხის ფოტო შეისწავლეს, სადაც ვეშაპების კუდები (ფლუკები) არის ასახული. ვეშაპის კუდის უნიკალური ნიშნები ადამიანის თითის ანაბეჭდის მსგავსად მოქმედებს, რაც ინდივიდების იდენტიფიცირების საშუალებას იძლევა.

რეკორდული მარშრუტი

კვლევაში გამოიკვეთა ორი გამორჩეული ინდივიდი:

  • პირველი ვეშაპი 2007 წელს ავსტრალიაში, ჰერვის ყურეში დააფიქსირეს, 2019 წელს კი ის ბრაზილიის სანაპიროსთან შენიშნეს.
  • მეორე ვეშაპმა კი აბსოლუტური რეკორდი დაამყარა. ის 2003 წელს ბრაზილიაში, აბროლჰოსის ბანკთან, ხოლო 22 წლის შემდეგ, 2025 წლის სექტემბერში, ავსტრალიაში ნახეს. მან 15 100 კილომეტრიანი დისტანცია დაფარა.

მკვლევართა ჯგუფის წევრი სტეფანი სტაკი განმარტავს, რომ მსგავსი აღმოჩენები მხოლოდ საერთაშორისო თანამშრომლობისა და გრძელვადიანი კვლევითი პროგრამების წყალობითაა შესაძლებელი. Happywhale-ის პლატფორმაზე ატვირთული მოყვარულთა ფოტოები მეცნიერებს უდიდეს დახმარებას უწევს.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი ტრანსოკეანური მოგზაურობა იშვიათია — მონაცემებში არსებული 20 000 ვეშაპიდან მხოლოდ 0.01%-ს აღენიშნება მსგავსი მიგრაცია — ეს პროცესი სახეობის გადარჩენისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ იშვიათი მიგრაცია ხელს უწყობს გენეტიკური მრავალფეროვნების შენარჩუნებას. გარდა ამისა, ვეშაპებს გადააქვთ კულტურული ინფორმაცია, მაგალითად, „სიმღერების“ სტილი, რომელიც ოკეანეებს შორის ვრცელდება.

მომავალში, კლიმატის ცვლილების გამო, ანტარქტიდის ყინულისა და კრილის გავრცელების არეალის ცვლილებამ შესაძლოა ვეშაპების მიგრაციის ჩვეული მარშრუტები კიდევ უფრო შეცვალოს, რაც ასეთ იშვიათ გადაადგილებებს უფრო ხშირს გახდის.