გამოცემა The Guardian-მა მკითხველს საინტერესო მათემატიკური თავსატეხი შესთავაზა, რომელიც გველების მოძრაობის თავისებურებებს ეფუძნება. ამოცანის პირობა მარტივია: გალიაში გვყავს ორი, თანაბარი სისქის, მაგრამ განსხვავებული სიგრძის გველი. ჩვენი მიზანია შევქმნათ ორი გასასვლელი — A და B, რომლებიც მკაცრად განსაზღვრულ პირობებს დააკმაყოფილებს.

რა პირობებს უნდა აკმაყოფილებდეს გასასვლელები?

გასასვლელმა A-მ მხოლოდ მოკლე გველი უნდა გაატაროს, ხოლო გრძელი გველი ჩახლართოს. გასასვლელმა B-მ კი პირიქით — მხოლოდ გრძელი გველი უნდა გაუშვას, მოკლე კი შეაფერხოს. მნიშვნელოვანია, რომ კონსტრუქციაში არ იყოს მოძრავი ნაწილები, ხაფანგები ან ბერკეტები. გველები წრიული კვეთის არიან და ვერ გაძვრებიან მათ სისქეზე ვიწრო ხვრელებში.

გასასვლელი A: მარყუჟის ძალა

ამ ამოცანის ამოხსნა გეომეტრიულ მარყუჟშია. გასასვლელი A წარმოადგენს მილს, რომლის დიამეტრი გველის სისქის იდენტურია. მარყუჟი იმდენად გრძელია, რომ მოკლე გველი მას თავისუფლად გადის, თუმცა გრძელი გველის შემთხვევაში სიტუაცია იცვლება.

როდესაც გრძელი გველი მარყუჟს ბოლომდე გადის და თავის კუდს ან სხეულის ნაწილს ხვდება, ის საკუთარ თავს გზას უჭრის. მილის კონსტრუქცია არ აძლევს საშუალებას, მობრუნდეს ან სხვა მიმართულებით გაძვრეს, რადგან მისი სხეული უკვე ავსებს მილის დიამეტრს.

გასასვლელი B: მარტივი გეომეტრია

გასასვლელი B კიდევ უფრო მარტივია. აქ საჭიროა იატაკში ისეთი ზომის ხვრელის გაჭრა, რომელიც მოკლე გველისთვის გადაულახავი დაბრკოლება იქნება. მოკლე გველი, თავისი მცირე სიგრძის გამო, ვერ შეძლებს ხვრელის ზემოთ ისე გაწოლილად გადაადგილებას, რომ არ ჩავარდეს.

გრძელი გველი კი, თავისი ფიზიკური მონაცემებისა და სიმტკიცის წყალობით, ხვრელს გადალახავს და თავისუფლად გავა გარეთ. წყაროდ გამოყენებული Kvantik Magazine-ის ეს ამოცანა კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ლოგიკური აზროვნება და გეომეტრიის ცოდნა ყველაზე უჩვეულო სიტუაციებშიც კი მუშაობს.