NASA-ს ჯეიმს ვების კოსმოსურმა ტელესკოპმა ვარსკვლავთშორის სივრციდან მოსული ობიექტის, კომეტა 3I/ATLAS-ის ქიმიური შემადგენლობის პირველი დეტალური კვლევა ჩაატარა. მონაცემები, რომლებიც The Astrophysical Journal Letters-ში გამოქვეყნდა, მკვლევრებს საშუალებას აძლევს, უკეთ გაიგონ, თუ რა პირობებში ჩამოყალიბდა ეს იდუმალი სტუმარი.

კვლევისთვის მეცნიერებმა ვების MIRI (შუა ინფრაწითელი ინსტრუმენტი) გამოიყენეს. დაკვირვებები ორ ეტაპად განხორციელდა: 15-16 დეკემბერს, როდესაც კომეტა მზეს 329 მილიონი კილომეტრის დაშორებით უვლიდა, და 27 დეკემბერს, როდესაც მან მანძილი 379 მილიონ კილომეტრამდე გაზარდა.

მეთანის მოულოდნელი კვალი

მეცნიერებმა პირველად შეძლეს ვარსკვლავთშორის ობიექტზე მეთანის აირის პირდაპირი იდენტიფიცირება. მეთანი უკიდურესად აქროლადი ნივთიერებაა, რომელიც მზის სიახლოვეს სწრაფად გადადის მყარი მდგომარეობიდან აირადში.

კომეტის მიერ მეთანის გამოყოფა მხოლოდ მაშინ დაფიქსირდა, როდესაც ის მზესთან მაქსიმალურად მიახლოების წერტილს გასცდა. ეს იმაზე მიუთითებს, რომ მეთანი კომეტის ზედაპირის ქვეშ იყო ჩამარხული და მხოლოდ მზის სითბოს შეღწევის შემდეგ გააქტიურდა.

უფრო მეტიც, მეთანისა და წყლის თანაფარდობა მეცნიერებისთვის მოულოდნელი აღმოჩნდა. ეს მაჩვენებელი გაცილებით მაღალია, ვიდრე ჩვენი მზის სისტემის კომეტების უმეტესობაში ფიქსირდება.

ნახშირორჟანგის მაღალი კონცენტრაცია

3I/ATLAS-ის კიდევ ერთი უჩვეულო თავისებურება ნახშირორჟანგის ჭარბი რაოდენობაა. კომეტა წყალთან შედარებით აირის უზარმაზარ მოცულობას გამოყოფს, რაც მკვეთრად განსხვავდება ჩვენი სისტემის ციური სხეულების ქცევისგან.

ეს მონაცემები მეცნიერებს უბიძგებს დასკვნისკენ, რომ 3I/ATLAS სრულიად განსხვავებულ ქიმიურ გარემოში ჩამოყალიბდა, ვიდრე მზის სისტემის კომეტები. ის ვარსკვლავთშორისი მოგზაურობის დაწყებამდე სრულიად სხვა პირობებში არსებობდა.

დაკვირვებებისას ვებმა ასევე აჩვენა, თუ როგორ იკლებს კომეტის აქტივობა მზისგან დაშორების პროცესში. წყლის გამოყოფა ყველაზე მკვეთრად შემცირდა, რადგან ტემპერატურის ვარდნასთან ერთად, ზედაპირული ყინულის აორთქლების პროცესი ნელდება.

კვლევა MIRI-ს სპექტრომეტრის მეშვეობით განხორციელდა, რომელმაც არა მხოლოდ აირების შემადგენლობა, არამედ მათი განაწილებაც დააფიქსირა კომეტის ბირთვის გარშემო.