„აბუ ფანუსი“: არაბეთის უდაბნოს საიდუმლოებით მოცული შუქი

არაბეთის უდაბნოს გაუვალ სივრცეებში, განსაკუთრებით ერ-რიადის, ნაჯდის, რუბ-ელ-ხალისა და აღმოსავლეთ პროვინციის ტერიტორიებზე, მოგზაურები საუკუნეებია უცნაურ ფენომენს აწყდებიან. ადგილობრივები მას „აბუ ფანუსს“ (Abu Fanous) უწოდებენ, რაც სიტყვასიტყვით „ფანრის მამას“ ნიშნავს.

ფენომენი ღამით ან გამთენიისას ჩნდება. ეს არის მოძრავი სინათლის სფერო ან პროჟექტორის მსგავსი შუქი, რომელიც ქაოსურად გადაადგილდება. თვითმხილველთა თქმით, ის ადამიანებს უდაბნოს სიღრმეში იტყუებს, შემდეგ კი მოულოდნელად, უკვალოდ ქრება. ამ მოვლენას ხშირად „აბუ სირაჯს“ ან „აბუ ნუვაირასაც“ უწოდებენ.

ფოლკლორი და მითები

ადგილობრივ არაბულ ფოლკლორში „აბუ ფანუსი“ ჯინად, ზებუნებრივ არსებად მიიჩნევა. ლეგენდის თანახმად, ის მოგზაურებს მიტოვებულ ადგილებში იტყუებს, სადაც ისინი გზას კარგავენ და იღუპებიან. ზეპირი გადმოცემები მოგზაურებს ურჩევენ, შუქს არ მიუახლოვდნენ და თავის დასაცავად ისლამური ლოცვები გამოიყენონ.

აღნიშნული რწმენა ეფუძნება ისლამურ ტრადიციებსა და წინასწარმეტყველ მუჰამედის ჰადისებს, რომლებიც „ღილანებთან“ (ghilan) დაკავშირებულ საშიშროებაზე საუბრობენ. ფენომენის მისტიკური ბუნება თანამედროვე ხელოვნებაშიც აისახა — 2023 წელს საუდის არაბელმა მხატვარმა აზიზ ჯამალმა შექმნა ნამუშევარი, რომელიც სიბნელეში მოციმციმე თვალებით გადმოსცემს ამ მოვლენის შიშისმომგვრელ ეფექტს.

სამეცნიერო თვალსაზრისი

მიუხედავად მრავალი მოწმობისა, მათ შორის შემთხვევებისა, როდესაც შუქი ავტომობილებსაც კი „დასდევდა“, ფენომენს მეცნიერული ახსნა ჯერჯერობით არ აქვს. ერთ-ერთი გავრცელებული თეორია დედამიწის ქერქიდან ამოსულ ბუნებრივ აირებს უკავშირდება.

მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ დედამიწის სიღრმიდან გამოსული აირი ჰაერთან კონტაქტისას შესაძლოა თვითაალდეს, რაც სიბნელეში მანათობელ ეფექტს ქმნის. თუმცა, ეს ჰიპოთეზა სრულად ვერ ხსნის „აბუ ფანუსის“ მიზანმიმართულ და არაპროგნოზირებად მოძრაობას, რომელსაც თვითმხილველები აღწერენ.