SpaceX ოფიციალურად შევიდა საფონდო ბირჟაზე. 12 ივნისს ილონ მასკის კოსმოსურმა კომპანიამ Nasdaq-ზე ვაჭრობა დაიწყო. ერთი აქციის საწყისი ფასი 135 დოლარია, თუმცა რეალური საბაზრო მოთხოვნა გაცილებით მაღალია.

ეს IPO ისტორიული მნიშვნელობისაა. კომპანია 75 მილიარდი დოლარის მოზიდვას გეგმავს, რაც მას ისტორიაში ყველაზე დიდ საჯარო შეთავაზებად აქცევს. აღსანიშნავია, რომ ილონ მასკი, რომელიც კომპანიის ხმის მიცემის უფლების 85%-ს აკონტროლებს, ამ ტრანზაქციის შედეგად მსოფლიოს პირველი ტრილიონერი გახდება.

რატომ არის მოთხოვნა ასეთი მაღალი?

ინვესტორების ინტერესი SpaceX-ის მისიის მასშტაბით აიხსნება. კომპანია აშშ-ში განხორციელებული კოსმოსური გაშვებების 82%-ს აკონტროლებს და მსოფლიო კომერციული კოსმოსური ბაზრის თითქმის ნახევარს ფლობს.

განსაკუთრებით მომგებიანია Starlink-ი. სატელიტური ინტერნეტის სერვისმა მიმდინარე წელს გლობალურად 10 მილიონი აბონენტი გადალახა, რაც კომპანიისთვის სტაბილური შემოსავლის წყაროა.

ფინანსური გამოწვევები და რისკები

მიუხედავად დომინანტური პოზიციისა, SpaceX ფინანსურად წამგებიანია. 2025 წელს კომპანიამ დაახლოებით 4.9 მილიარდი დოლარი იზარალა. 2026 წლის პირველ კვარტალში ხარჯებმა კიდევ უფრო მოიმატა, რაც ძირითადად ხელოვნური ინტელექტის (AI) მონაცემთა ცენტრების მშენებლობით არის განპირობებული.

SpaceX-ის მიერ მოზიდული 75 მილიარდი დოლარი, არსებული ხარჯვის ტემპით, შესაძლოა 2.5 წელიწადში ამოიწუროს.

კომპანიის S-1 დოკუმენტში საუბარია მასკის მიერ ბიზნესების შერწყმაზე, მათ შორის xAI-სა და SpaceX-ის გაერთიანებაზე. დოკუმენტი ასევე მიუთითებს პოტენციურ რისკებზე, როგორიცაა მასკის სხვა კომპანიებთან (Tesla, Boring Company) შიდა გარიგებები და კონკურენცია რესურსებისთვის.

როგორ მოქმედებს ეს ინვესტორებზე?

Bloomberg-ის ცნობით, მოთხოვნა ხელმისაწვდომ აქციებზე ოთხჯერ აღემატება მიწოდებას. თუმცა, რიგითი ინვესტორებისთვის აქციების შეძენა შესაძლოა რთული აღმოჩნდეს. ამავდროულად, Nasdaq-ის ახალი წესების გამო, მსხვილი ETF-ები ვალდებულნი იქნებიან, SpaceX-ის აქციები შეისყიდონ, რაც არაპირდაპირ მრავალ ინვესტორს აქციონერად აქცევს.