ტექნოლოგიურმა საზოგადოებამ ახალი ოპერაციული სისტემის, X OS-ის დებიუტი იხილა. ეს არ არის მორიგი Linux-ის დისტრიბუცია ან არსებული სისტემის მოდიფიკაცია; ეს არის x86_64 არქიტექტურაზე ნულიდან აწყობილი მიკროკერნელი, რომელიც მიზნად ისახავს, თავი დააღწიოს POSIX-ის მრავალწლიან ტვირთს.

პროექტის ავტორების განცხადებით, სისტემა შექმნილია „AI ეპოქის“ მოთხოვნების გათვალისწინებით. მისი არქიტექტურა მინიმალისტურია: კერნელი მხოლოდ ძირითად ფუნქციებს ასრულებს, როგორებიცაა მეხსიერების მართვა, დაგეგმვა და IPC (Inter-Process Communication) პორტები.

ყველა სხვა კომპონენტი, მათ შორის ფაილური სისტემა, დისპლეის სერვერი და shell, გატანილია ე.წ. ring-3 მომხმარებლის სივრცეში. ეს მიდგომა სისტემას უფრო მოქნილს და უსაფრთხოს ხდის, რადგან კომპონენტები ერთმანეთს შეტყობინებების გაცვლის გზით უკავშირდებიან.

რა განასხვავებს X OS-ს?

სისტემის ერთ-ერთი მთავარი კონცეფციაა „ცოცხალი პროგრამირება“. მომხმარებელს შესაძლებლობა ექნება, კოდის ცვლილებები რეალურ დროში დაინახოს, კომპილაციის ხანგრძლივი პროცესების გარეშე. აპლიკაციები ვრცელდება ბანდლების სახით, სადაც ხშირად საწყისი კოდიც თან ახლავს, რაც მომხმარებელს საშუალებას აძლევს, ნებისმიერი პროგრამა მარტივად შეისწავლოს და საკუთარ საჭიროებებზე მოარგოს.

ვიზუალური მხარეც მკაცრად კონტროლდება. მიუხედავად იმისა, რომ მომხმარებელს აქვს სრული თავისუფლება, შეცვალოს ინტერფეისი, სისტემა იცავს ვიზუალურ თანმიმდევრულობას. კონფიგურაცია ხდება xui.plist ფაილის მეშვეობით, რაც უზრუნველყოფს ესთეტიკურ სიზუსტეს და არა ქაოსურ ცვლილებებს.

ტექნიკური დეტალები და ლიცენზია

ამ ეტაპზე X OS-ის ტესტირება შესაძლებელია Apple Silicon-ზე მუშა macOS-ის გარემოში, QEMU-ს გამოყენებით. პროექტი იყენებს Business Source License 1.1-ს. ეს ნიშნავს, რომ ის უფასოა საგანმანათლებლო და კვლევითი მიზნებისთვის, ასევე წვლილის შემტანი დეველოპერებისთვის, თუმცა კომერციული გამოყენება მოითხოვს ლიცენზიის შეძენას.

ComponentRingResponsibility
Kernel0Scheduling, memory alloc/map, IPC ports, timer, interrupts, NVMe/virtio drivers
Init (PID 1)3First userspace process; spawns services and registers well-known nameserver ports
Composer3Display server — surfaces, dirty rectangles, cursor, desktop background
Future: Terminal, Shell, FS service3Will run as normal ring-3 processes using IPC

შემქმნელები იწვევენ დაინტერესებულ პირებს პროექტში მონაწილეობის მისაღებად, რათა ერთად ჩამოაყალიბონ სისტემა, სადაც საზღვარი დეველოპერსა და მომხმარებელს შორის პრაქტიკულად ქრება.