დასავლეთ აფრიკის ერთ-ერთ ყველაზე სტაბილურ დემოკრატიულ ქვეყანაში, განაში, სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვის შესახებ საგანგაშო ტენდენცია იკვეთება. „დასავლეთ აფრიკის მედიის ფონდის“ (MFWA) მონაცემებით, ბოლო 16 თვეში ქვეყანაში 14 ადამიანი დააკავეს, რომელთაც ბრალად ყალბი ინფორმაციის გავრცელება ან შეურაცხმყოფელი გამონათქვამები ედებათ. ეს მაჩვენებელი თითქმის ორჯერ აღემატება წინა მთავრობის მმართველობის რვაწლიან პერიოდში დაფიქსირებულ შემთხვევებს.

ვითარებას პოლიტიკური დატვირთვაც აქვს. პრეზიდენტი ჯონ მაჰამა, ოპოზიციაში ყოფნისას, 2022 წელს საჯაროდ აფრთხილებდა ხელისუფლებას, რომ სახელმწიფო ბერკეტების გამოყენება დისიდენტების დასაშინებლად „სახიფათო გზაა“ დემოკრატიისთვის. დღეს კი, ოპოზიცია სწორედ მას ადანაშაულებს იმავე მეთოდების გამოყენებაში.

მთავრობის წარმომადგენლები კატეგორიულად უარყოფენ რეპრესიების შესახებ ბრალდებებს. მათი თქმით, კანონი უბრალოდ აღსრულდება ციფრულ ეპოქაში, სადაც ანონიმური და დაურეგულირებელი კონტენტი სწრაფად ვრცელდება. მმართველ პარტიაში აცხადებენ, რომ ოპოზიცია მიზანმიმართულად აფინანსებს პირებს, რომლებიც პრეზიდენტს შეურაცხყოფას აყენებენ, ხოლო სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დადგომისას, ამას პოლიტიკურ დევნად ნათლავენ.

ამ არგუმენტის საილუსტრაციოდ ხელისუფლება „ტიკ-ტოკერის“, პრინს ოფორის შემთხვევას იშველიებს, რომელიც პრეზიდენტ მაჰამას მიმართ მუქარის ბრალდებით დააკავეს. ოფიციალური პირების თქმით, დაკავებიდან რამდენიმე დღეში ოფორი უკვე ოპოზიციის აქციაზე გამოჩნდა, რაც მათი აზრით, საქმის პოლიტიზების აშკარა მცდელობა იყო.

ოპოზიციური პარტიები, მათ შორის უმცირესობის ლიდერი ალექსანდრე აფენიო-მარკინი, საპირისპიროს ამტკიცებენ. „სახელმწიფოს მიერ დაფინანსებული დევნა უნდა შეწყდეს. მოქალაქეების დაკავება სიტყვების გამო, რომლებიც არ წარმოადგენს რეალურ საფრთხეს, არის დაშინება და არა მართლმსაჯულება“, — აცხადებს აფენიო-მარკინი.

კამათის ცენტრში განას სისხლის სამართლის კოდექსი და ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ კანონია. იურისტების ნაწილი მიიჩნევს, რომ პრობლემა არა თავად კანონმდებლობაში, არამედ მის ინტერპრეტაციასა და გამოყენებაშია. კონსულტანტების განცხადებით, გასულ 18 თვეში კანონის არასწორი გამოყენების სულ მცირე 16 შემთხვევა დაფიქსირდა, რაც წინა რვა წელთან შედარებით საგანგაშო ზრდაა.

მედიის ექსპერტები, მათ შორის ვეტერანი ჟურნალისტი ბენ ეფსონი, მიიჩნევენ, რომ აუცილებელია მკაფიო ზღვრის გავლება სიტყვის თავისუფლებასა და პასუხისმგებლიან ჟურნალისტიკას შორის. მისი თქმით, როგორც ჟურნალისტებს, ისე სახელმწიფო ინსტიტუტებს სჭირდებათ მეტი სიცხადე, რათა თავიდან აიცილონ ერთმანეთის უფლებების ხელყოფა.