გაეროს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტომ (IAEA) მიიღო რეზოლუცია, რომელიც თეირანს ავალდებულებს, დაუყოვნებლივ მიაწოდოს სააგენტოს სრული ინფორმაცია გამდიდრებული ურანის მარაგების შესახებ. დოკუმენტი, რომელსაც აშშ-მა, დიდმა ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა და გერმანიამ დაუჭირეს მხარი, ინსპექტორებისთვის ბირთვულ ობიექტებზე შეუფერხებელი წვდომის მინიჭებასაც ითხოვს.

დაძაბულობა ჰორმუზის სრუტეში

გადაწყვეტილება ფონად გასდევს რეგიონში გამწვავებულ სამხედრო დაპირისპირებას. მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონმა თეირანი ჰორმუზის სრუტეში ამერიკული ვერტმფრენის ჩამოგდებაში დაადანაშაულა, მხარეებმა ურთიერთსაპასუხო დარტყმები განახორციელეს. ეს არის ყველაზე სერიოზული ესკალაცია აპრილში მიღწეული ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის შემდეგ.

ირანის პოზიცია: „პოლიტიკურად მოტივირებული ნაბიჯი“

ირანის წარმომადგენელმა გაეროში, რეზა ნაჯაფიმ, რეზოლუცია „სამართლებრივად ხარვეზიანად“ და „პოლიტიკურად მოტივირებულად“ შეაფასა. მისი თქმით, მსგავსი ქმედებები მხოლოდ აზიანებს მოლაპარაკებების პროცესს, რომელიც მიზნად ისახავს ცეცხლის შეწყვეტის გახანგრძლივებასა და რეგიონული ომის დასრულებას.

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე ქაზემ ღარიბაბადი კი ამტკიცებს, რომ დასავლური სახელმწიფოები პასუხისმგებლობას მსხვერპლს აკისრებენ. მისი თქმით, ნაცვლად იმისა, რომ დაიგმოს ირანის ბირთვულ ობიექტებზე განხორციელებული სამხედრო თავდასხმები, სააგენტო ზეწოლას ახდენს თეირანზე.

ბირთვული ობიექტები და გაურკვეველი სტატუსი

სააგენტოს მონაცემებით, გასული წლის ივნისში, ისრაელისა და აშშ-ის თავდასხმების მომენტისთვის, ირანს 440 კილოგრამი 60%-მდე გამდიდრებული ურანი გააჩნდა. თავდასხმებმა ფორდოუს, ნათანზისა და ისპაჰანის ბირთვული ობიექტები დააზიანა. მას შემდეგ, რაც ირანმა სააგენტოსთან თანამშრომლობა შეაჩერა, ინსპექტორებს აღნიშნულ მასალებზე წვდომა აღარ ჰქონიათ.

რეზოლუციის მხარდამჭერთა რიგებში 21 ქვეყანა იყო, წინააღმდეგი წავიდა სამი სახელმწიფო, ხოლო 10-მა ქვეყანამ თავი შეიკავა. ამჟამად საერთაშორისო თანამეგობრობა ელოდება, დაემორჩილება თუ არა თეირანი მოთხოვნას და მიეცემათ თუ არა ინსპექტორებს საშუალება, გადაამოწმონ ბირთვული მასალების ამჟამინდელი მდგომარეობა.