თებერვალში, როდესაც დონალდ ტრამპმა ირანის წინააღმდეგ პრევენციული ომი წამოიწყო, ბევრს ეგონა, რომ ეს ბენიამინ ნეთანიაჰუს კარიერის გვირგვინი იქნებოდა. სამი თვის შემდეგ, ვითარება რადიკალურად შეიცვალა. თეირანში რეჟიმი კვლავ ძალაუფლებაშია, ტრამპი კი ირანთან ახალ გარიგებას აფორმებს.

გარიგება, რომელმაც ისრაელი გააოგნა

ამერიკული მხარის მიერ შემუშავებული გეგმა, რომელიც ჰორმუზის სრუტის გახსნასა და ნავთობის ტრანსპორტირებას ითვალისწინებს, ისრაელში მწვავე უკმაყოფილებას იწვევს. ადგილობრივი ექსპერტები და პოლიტიკოსები შიშობენ, რომ ეს ნაბიჯი არა მხოლოდ აძლიერებს ირანს, არამედ ნეთანიაჰუს სტრატეგიულ მარცხად იქცევა.

„თუ შეთანხმება შედგება, ზიანი კატასტროფული იქნება. რეჟიმის ჯიბეებში ჩაედინება მილიარდები“, — წერენ ისრაელელი კომენტატორები.

გავრცელებული ინფორმაციით, ისრაელი მოლაპარაკებების პროცესს საერთოდ ჩამოშორებულია. მეტიც, თეთრი სახლი მათ არც კი აწვდის ინფორმაციას დიალოგის მიმდინარეობის შესახებ. ნიუ-იორკ თაიმსის ცნობით, იერუსალიმი იძულებულია, დაზვერვისთვის რეგიონულ მოკავშირეებს დაეყრდნოს.

ბირთვული საფრთხე და პოლიტიკური მარცხი

კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ტრამპის პოტენციური გარიგება ირანის ბირთვულ პროგრამას ბევრად ნაკლებად ზღუდავს, ვიდრე 2015 წლის „ბირთვული შეთანხმება“. ბენ კასპიტი, გაზეთ „მაარივის“ მიმომხილველი, პირდაპირ აცხადებს: „თუ ირანი ბირთვულ ბომბს მიიღებს, ეს ბიბის ბომბი იქნება“.

ომის დაწყებისას ნეთანიაჰუს მთავარი მიზანი „რეჟიმის ცვლილება“ იყო, თუმცა რეალობა სხვაგვარია. ირანის უზენაესი ლიდერის, ალი ხამენეის ლიკვიდაციამ მოხსნა ფიგურა, რომელიც ბირთვულ პროგრამას აკონტროლებდა, მაგრამ ამან არ გამოიწვია რეჟიმის კოლაფსი.

შიდაპოლიტიკური დაძაბულობა

ისრაელის საზოგადოებაში უკმაყოფილება იზრდება. „ისრაელის დემოკრატიის ინსტიტუტის“ მონაცემებით, ებრაელი ისრაელების მესამედზე მეტი უკმაყოფილოა ცეცხლის შეწყვეტის პირობებით. მაშინ როცა ნეთანიაჰუს მთავრობა ომის გაგრძელებას და „ჰეზბოლასთან“ დაპირისპირებას გეგმავს, მინისტრები, მათ შორის იტამარ ბენ-გვირი, ღიად მოუწოდებენ პრემიერს, დაუპირისპირდეს ტრამპის პოზიციას.

მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი მიმომხილველი აფასებს ტრამპის მცდელობას, გამოიყენოს აშშ-ის სამხედრო ძალა ირანის წინააღმდეგ, საბოლოო შედეგი ისრაელისთვის ბუნდოვანი რჩება. ირანი, რომელიც კვლავ დგას, მსოფლიო ასპარეზზე გამარჯვებულის იმიჯს ინარჩუნებს, რასაც ისრაელში „ცუდ ნიუსად“ აფასებენ.