მუსლიმური სამყარო ჰაჯის ყოველწლიური მომლოცველობისთვის ემზადება, თუმცა ღაზას სექტორში მცხოვრები ათასობით ადამიანი კვლავ იზოლაციაში რჩება. ისრაელის მიერ დაწესებული შეზღუდვების გამო, პალესტინელებისთვის მექაში გამგზავრება ზედიზედ მესამე წელია, შეუძლებელი გახდა.

ტრაგედია ნანგრევებში

65 წლის ჰანან ალ-ჰამსი ერთ-ერთი იყო იმ 3 000 პალესტინელს შორის, რომელსაც 2024 წელს ჰაჯზე გამგზავრება ჰქონდა დაგეგმილი. ომმა მისი გეგმები შეცვალა. „დავკარგე შვილი, სახლი და ახლა იმ მოგზაურობასაც მოკლებული ვარ, რომელსაც ათწლეულები ველოდი“, — ამბობს ის ალ-ჯაზირასთან საუბრისას, საკუთარი სახლის ნანგრევებზე გაშლილ კარავში.

ღაზას რელიგიური საქმეთა სამინისტროს მონაცემებით, ბოლო სამი წლის განმავლობაში 10 000-ზე მეტ მოქალაქეს შეეზღუდა რელიგიური რიტუალის შესრულების უფლება. მათ შორის 71 მომლოცველი ომის მსხვერპლი გახდა, სანამ მოგზაურობას შეძლებდა.

ეკონომიკური კოლაფსი

პალესტინის პოლიტიკური კვლევების ცენტრის (PCPS) 2026 წლის მაისის ანგარიშის თანახმად, ისრაელის ქმედებები ღაზას რელიგიური ტურიზმის სექტორის „სტრუქტურულ ეკონომიკურ გენოციდად“ ფასდება. ომამდე ეს სექტორი ადგილობრივ ეკონომიკას წლიურად მინიმუმ 12 მილიონ დოლარს სძენდა.

  • განადგურდა 78 ლიცენზირებული ტურისტული კომპანია.
  • მატერიალურმა ზარალმა 4 მილიონ დოლარს გადააჭარბა.
  • გაიყინა 2-დან 3 მილიონამდე დოლარი, რომელიც ავიაკომპანიებსა და სასტუმროებში იყო განთავსებული.
  • სამუშაო ადგილი დაკარგა 1 500-ზე მეტმა დასაქმებულმა.

საერთაშორისო ვალდებულებები და უფლებები

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ სამოქალაქო პირების გადაადგილების შეზღუდვა რელიგიური მიზნებისთვის და სამოქალაქო ინფრასტრუქტურის მიზანმიმართული განადგურება საერთაშორისო სამართლის, მათ შორის ჟენევის მეოთხე კონვენციის დარღვევაა. ეს ქმედებები კვალიფიცირდება, როგორც კოლექტიური დასჯა.

ამჟამად, ჰაჯის კვოტას – დაახლოებით 3 000 ადგილს – ძირითადად ის პალესტინელები იკავებენ, რომლებიც ღაზას პირადობის მოწმობებს ფლობენ, თუმცა ეგვიპტესა და სხვა ქვეყნებში ცხოვრობენ. ღაზაში დარჩენილი მომლოცველებისთვის კი საზღვრები კვლავ ჩაკეტილია.