აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ ირანთან მიმდინარე მოლაპარაკებების შესახებ მკაფიო გზავნილი გააჟღერა. მისი თქმით, ვაშინგტონი ორი ვარიანტის წინაშე დგას: ან მიაღწიოს „მყარ შეთანხმებას“, ან ირანთან დაკავშირებით „სხვა გზით“ იმოქმედოს.

ნიუ-დელიში ვიზიტისას რუბიომ ჟურნალისტებთან საუბრისას აღნიშნა, რომ ჰორმუზის სრუტის გახსნის საკითხზე მაგიდაზე „საკმაოდ მყარი წინადადებაა“.

მოლაპარაკებების ფონი

აშშ-ისა და ირანს შორის სამხედრო დაპირისპირება 28 თებერვალს დაიწყო. 8 აპრილიდან მხარეებს შორის ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი მოქმედებს, თუმცა დაძაბულობა კვლავ მაღალია. ირანი აგრძელებს ჰორმუზის სრუტის ბლოკირებას, რასაც აშშ-ის მხრიდან ირანული პორტების საზღვაო ბლოკადა მოჰყვა.

პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა სოციალურ ქსელ Truth Social-ში განაცხადა, რომ აშშ-ის ბლოკადა ძალაში დარჩება მანამ, სანამ შეთანხმება არ იქნება ხელმოწერილი და დამოწმებული. მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ორივე მხარემ დრო უნდა გამოიყენოს საკითხის სწორად მოსაგვარებლად.

რა დევს მოლაპარაკების მაგიდაზე?

ტრამპის ადმინისტრაციის მაღალჩინოსანმა, რომელმაც ანონიმურობა დაიცვა, მოლაპარაკებების დეტალებზე ისაუბრა. მისი თქმით, ირანი „პრინციპულ დონეზე“ დათანხმდა გამდიდრებული ურანის მარაგების განკარგვას და ჰორმუზის სრუტის გახსნას, სანაცვლოდ კი აშშ საზღვაო ბლოკადას მოხსნის.

ოფიციალური ვაშინგტონი მიიჩნევს, რომ უმაღლესმა ლიდერმა მოჯთაბა ხამენეიმ შეთანხმების ზოგადი ჩარჩო უკვე მოიწონა. მიუხედავად ამისა, ირანის მხრიდან ამ ინფორმაციის ოფიციალური დადასტურება არ ყოფილა. უფრო მეტიც, ირანული სააგენტო Tasnim-ის ცნობით, აშშ შეთანხმების ზოგიერთ პუნქტს კვლავ აფერხებს.

რა იქნება შემდეგი ნაბიჯი?

აშშ-ის გეგმა მოიცავს სრუტის გახსნას და ბლოკადის მოხსნას როგორც პირველ ნაბიჯს. ბირთვულ საკითხებთან დაკავშირებული დეტალების შეთანხმება კი, სავარაუდოდ, მეტ დროს მოითხოვს.

ექსპერტები სიფრთხილით ეკიდებიან მოლაპარაკებების პროცესს. ჩარლზ კუპჩანი, „საგარეო ურთიერთობათა საბჭოს“ უფროსი მკვლევარი, ფიქრობს, რომ აშშ-ისა და ირანის ურთიერთობების დინამიკა ჯერჯერობით არ იძლევა სწრაფი შედეგის გარანტიას. მისი თქმით, სანამ ირანის მხრიდან არ იქნება კონკრეტული თანხმობა გამდიდრებული ურანის სრულად გატანაზე, შეთანხმება შორს არის.