1976 წლის 16 ივნისს სამხრეთ აფრიკაში დაწყებული სოუეტოს აჯანყება აპარტეიდის რეჟიმის წინააღმდეგ ბრძოლის ერთ-ერთ გარდამტეხ მომენტად იქცა. დღეს, ნახევარი საუკუნის შემდეგ, ქვეყანა ამ ისტორიულ თარიღს მძიმე სოციალურ-ეკონომიკური ფონის ფონზე ხვდება.

აჯანყება სტუდენტების მშვიდობიანი პროტესტით დაიწყო. მოსწავლეები აპარტეიდის მთავრობის იმ გადაწყვეტილებას აპროტესტებდნენ, რომელიც შავკანიანებისთვის სწავლების ენად აფრიკანსის, ანუ მმართველი უმცირესობის ენის სავალდებულო გამოყენებას ითვალისწინებდა. პროტესტი პოლიციამ ძალის გამოყენებით ჩაახშო, რასაც სულ მცირე 176 ადამიანის, მათ შორის 12 წლის ჰექტორ პიტერსონის სიცოცხლე შეეწირა.

ამ ტრაგედიის ამსახველმა ფოტოებმა, სადაც მომაკვდავი პიტერსონი გადაჰყავთ, საერთაშორისო საზოგადოების აღშფოთება გამოიწვია. ეს მოვლენა აპარტეიდის რეჟიმის დასასრულისკენ გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო, თუმცა დღევანდელი რეალობა ბევრად უფრო კომპლექსურია.

ეკონომიკური კრიზისი და უთანასწორობა

დღეს სამხრეთ აფრიკა მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე არათანაბარ ქვეყნად რჩება. 15-დან 24 წლამდე ასაკის ახალგაზრდებში უმუშევრობის დონე 60%-ს აღწევს. ეკონომიკური მაჩვენებლები კატასტროფულად განსხვავდება რასობრივი ნიშნით: შავკანიანი ოჯახების საშუალო თვიური შემოსავალი დაახლოებით 10 554 რენდს შეადგენს, მაშინ როდესაც თეთრკანიანი ოჯახების შემოსავალი 117 249 რენდს აღემატება.

ქვეყნის ინფრასტრუქტურა, განსაკუთრებით ელექტრომომარაგების სისტემა, მძიმე მდგომარეობაშია. კორუფციამ და მართვის არაეფექტურობამ ოდესღაც აფრიკის ყველაზე განვითარებული ეკონომიკა სერიოზულ გამოწვევებამდე მიიყვანა.

მიგრაციული კრიზისი და ქსენოფობია

ეკონომიკური გაჭირვების ფონზე, საზოგადოებაში მიგრანტების მიმართ აგრესია გაიზარდა. ბოლო პერიოდში ნიგერიიდან, მალავიდან, მოზამბიკიდან და ზიმბაბვედან ჩასულ პირებს ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან თავდასხმები შეეხოთ. ზოგიერთმა ქვეყანამ საკუთარი მოქალაქეების ევაკუაციაც კი განახორციელა.

აქტივისტები აღნიშნავენ, რომ ეს სიბრაზე ინსტიტუტების მიმართ დაკარგული ნდობის შედეგია. მთავრობა უარყოფს ბრალდებებს ქსენოფობიის შესახებ, თუმცა ფაქტია, რომ საზოგადოებრივი უკმაყოფილება კვლავ მწვავე რჩება.