ოლიმპიური მედალოსანი მეთიუ უელსი 8500 მეტრის სიმაღლეზე, სპეციალურად მანევრირებად თვითმფრინავში იმყოფება. აქ, სადაც გრავიტაცია დროებით ქრება, ის ნიჩბოსნობის ტრენაჟორზე ვარჯიშობს. ეს არ არის მხოლოდ სპორტული აქტივობა — ეს არის გლობალური რბოლის ნაწილი, რომლის მიზანი კოსმოსში ასტრონავტების ჯანმრთელობის შენარჩუნებაა.

რატომ არის ვარჯიში კოსმოსში კრიტიკული?

გრავიტაციის არარსებობის პირობებში ადამიანის ორგანიზმი რთულ გამოცდას გადის. კუნთები და ძვლები დატვირთვის გარეშე სწრაფად იწყებენ ატროფიას. ამჟამად საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის (ISS) ეკიპაჟის წევრები დღეში დაახლოებით ორ საათს უთმობენ ფიზიკურ აქტივობას, რაც აუცილებელია ფორმის შესანარჩუნებლად.

„როდესაც კოსმოსში ვართ, ჩვენ არ განვიცდით არანაირ ძალას. შედეგად, კუნთები და ძვლები მაშინვე იწყებენ შემცირებას, რადგან მათზე დატვირთვა აღარ ხდება,“ — განმარტავს დოქტორი დენ კლეზერი, სენტ-მერის უნივერსიტეტის პროფესორი, რომელიც HIFIm-ის ტექნოლოგიაზე მუშაობს.

HIFIm და მომავლის ტექნოლოგიები

ბრიტანული გამოგონება, სახელად HIFIm (High-Frequency Impulse for Microgravity), მიზნად ისახავს ვარჯიშის დროის ნახევარ საათამდე შემცირებას. მოწყობილობა, რომელიც პინვუდის სტუდიაში, სპეციალური ეფექტების ინჟინრების მიერ შეიქმნა, 300-მდე სხვადასხვა ვარჯიშის შესრულების საშუალებას იძლევა.

მნიშვნელოვანია, რომ მოწყობილობა არ საჭიროებს ელექტროენერგიას და აღჭურვილია ვიბრაციის იზოლაციის სისტემით. ეს უკანასკნელი გადამწყვეტია, რათა ვარჯიშმა ხელი არ შეუშალოს სადგურზე მიმდინარე მგრძნობიარე სამეცნიერო ექსპერიმენტებს.

საერთაშორისო კონკურენცია

  • E4D (European Enhanced Exploration Exercise Device): დანიური აეროკოსმოსური კომპანიის მიერ შემუშავებული მოწყობილობა, რომელიც მოიცავს ნიჩბოსნობას, ველოსიპედს და თოკზე მუშაობას.
  • Flywheel: ტექნოლოგია, რომელიც უკვე წარმატებით გამოიყენეს „არტემის II“-ის მისიის დროს.

დოქტორი მეგან კრისტიანი, ევროპის კოსმოსური სააგენტოს რეზერვისტი ასტრონავტი, აღნიშნავს, რომ ვარჯიშის დროის შემცირება ასტრონავტებს მეტ დროს მისცემს მეცნიერული კვლევებისთვის. ეს კი, თავის მხრივ, კოსმოსური მისიების ეფექტიანობას მნიშვნელოვნად გაზრდის.

მიუხედავად იმისა, რომ ტექნოლოგიები იცვლება, მიზანი უცვლელი რჩება: ადამიანის ორგანიზმის ადაპტირება იმ გარემოსთან, რომელიც დედამიწისგან რადიკალურად განსხვავდება. კვლევები გრძელდება, რათა მომავალმა მთვარის ბაზებმა თუ კოსმოსურმა სადგურებმა უსაფრთხო გარემო შეუქმნან ასტრონავტებს.