აშშ-ის შრომის სტატისტიკის ბიუროს მონაცემებით, მაისში სამომხმარებლო ფასების ინდექსი წლიურ ჭრილში 4.2%-ით გაიზარდა. ეს მაჩვენებელი ყველაზე მაღალია 2023 წლის აპრილის შემდეგ, რაც ეკონომიკურ გამოწვევებს კიდევ უფრო ამწვავებს.

ინტერაქტიული გრაფიკა

ინფლაციის ზრდაში გადამწყვეტი როლი ენერგომატარებლების გაძვირებამ ითამაშა. ირანის ომის გამო ჰორმუზის სრუტეში ნავთობის მიწოდება შეფერხებულია, რაც საწვავის ფასებზე პირდაპირ აისახება. ენერგორესურსებზე ფასების მატებამ მაისის ინფლაციის ზრდის 60%-ზე მეტი შეადგინა.

Moody's-ის მთავარი ეკონომისტის, მარკ ზანდის თქმით, ინფლაცია „მტკივნეულად მაღალია“. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ფაქტორი შესაძლოა პიკს უახლოვდებოდეს, სამიზნე 2%-იან ნიშნულამდე დაბრუნებას, სავარაუდოდ, მომავალი წლის ამ დრომდე დასჭირდება.

ინტერაქტიული გრაფიკა
ინტერაქტიული გრაფიკა

რა უწყობს ხელს ფასების ზრდას?

J.P. Morgan Private Bank-ის ეკონომისტი ჯო სეიდლი სამ მთავარ ფაქტორს გამოყოფს: ნავთობის შოკი, ტარიფების გავლენა და ხელოვნური ინტელექტის (AI) სექტორის ზრდა.

  • ენერგეტიკა: ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვა ნავთობისა და გაზის მიწოდების კრიზისს ქმნის, რაც დიზელისა და საავიაციო საწვავის გაძვირებას იწვევს.
  • სავაჭრო ტარიფები: მიუხედავად იმისა, რომ ტარიფების ნაწილი სასამართლომ გააუქმა, თეთრი სახლი იმპორტზე გადასახადებს ალტერნატიული მექანიზმებით აწესებს.
  • ხელოვნური ინტელექტი: AI ინფრასტრუქტურა და მონაცემთა ცენტრები ელექტროენერგიაზე მოთხოვნას ზრდის, რაც საყოფაცხოვრებო ტარიფებზეც აისახება.

საინტერესოა, რომ ინფლაციის „დამამშვიდებელ“ ფაქტორად ავტომობილებისა და უძრავი ქონების სექტორი რჩება. მომხმარებელთა დაბალი მსყიდველობითუნარიანობის გამო, ამ კატეგორიებში ფასები სტაბილურია ან შემცირებული, რაც საერთო ინდექსის კიდევ უფრო მკვეთრ ზრდას აკავებს.

წინასწარი მონაცემებით, საავიაციო ბილეთები გასულ წელთან შედარებით 27%-ით გაძვირდა, რაც პირდაპირ უკავშირდება საავიაციო ნავთის ფასების ზრდას. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ თუ სიტუაცია ახლო აღმოსავლეთში არ დარეგულირდება, ნავთობის ფასი ბარელზე შესაძლოა 140 დოლარამდეც ავიდეს.

ინტერაქტიული გრაფიკა