წლების განმავლობაში ქართველი საჯარო მოხელეები უხილავ, მაგრამ აუცილებელ საქმეს აკეთებდნენ. ევროპული დირექტივების ქართულ კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაცია არ იყო გმირობა, თუმცა ამ პროცესში ჩართულებს სჯეროდათ, რომ ისინი რაღაც უფრო დიდის ნაწილი იყვნენ. დღეს ეს რწმენა და ადრინდელი იმპულსი გამქრალია.

საბჭოთა მემკვიდრეობის შემდეგ, „ვარდების რევოლუციის“ შემდგომმა თაობამ ძველი სისტემის მოდერნიზების ნაცვლად, მისი დაშლა და თავიდან აშენება არჩია. ეს პროცესი არ იყო უნაკლო, თუმცა ის ქართველებისთვის უპრეცედენტო დინამიკას ქმნიდა. 2010 წელს, ასოცირების შეთანხმებაზე მოლაპარაკებების დაწყებამ და 2014 წელს მისმა ხელმოწერამ ეს პროცესი კიდევ უფრო გაამყარა.

ბიუროკრატია და ევროპული მისწრაფება

საჯარო მოხელეები ბრიუსელში ტექნიკურ სამუშაო ჯგუფებში მონაწილეობდნენ და დაბრუნებულებს „ნასესხები თავდაჯერება“ მოჰქონდათ. მათ სჯეროდათ, რომ მათი პროფესიონალიზმი მნიშვნელოვანი იყო. ეს მუშაობა 2017 წელს უვიზო მიმოსვლის მიღწევით დაგვირგვინდა, რაც წლების განმავლობაში გაწეული უხილავი ბიუროკრატიული შრომის შედეგი იყო.

თუმცა, 2024 წლის ნოემბერში ევროინტეგრაციის შეჩერების შესახებ ხელისუფლების განცხადებამ ეს არაფორმალური კონტრაქტი დაარღვია. პროფესიონალებმა, რომლებსაც მიაჩნდათ, რომ მათი საქმიანობა ნებისმიერ პოლიტიკურ ციკლზე დიდია, სისტემის დატოვება დაიწყეს.

რა დარჩა სისტემაში?

დღეს სახელმწიფო აპარატის ნაწილი, რომელიც ევროპულ სტანდარტებს ეფუძნებოდა, მხოლოდ ინერციით ფუნქციონირებს. პოლიტიკური კონიუნქტურის გამო, ზოგიერთი ტექნიკური რეგულაცია დარჩა, რადგან ბიზნესს ეს ხელს აძლევს, თუმცა ინსტიტუციური გარანტიები, როგორიცაა საჯარო სამსახურის რეფორმა, ხელისუფლებამ სწრაფადვე შეცვალა.

საჯარო სამსახურში კადრების შერჩევისას დღეს მთავარი კრიტერიუმი არა კომპეტენცია, არამედ პოლიტიკური ლოიალობაა. სისტემა, რომელიც განვითარებას შეჩერდა, უკვე უკან მიდის, თუმცა ეს პროცესი ჩუმად და ყოველგვარი ხმაურის გარეშე მიმდინარეობს.