ჩრდილოატლანტიკური ალიანსი ისტორიაში ყველაზე მასშტაბურ ტრანსფორმაციას იწყებს. ნატოს გენერალური მდივნის, მარკ რიუტეს თქმით, ორგანიზაცია ახალი რეალობისთვის ემზადება, რასაც მან „ნატო 8.0“-ის მშენებლობა უწოდა.

აღნიშნული განცხადება ალიანსის წევრი სახელმწიფოების თავდაცვის მინისტრების შეხვედრის შემდეგ გაკეთდა. რიუტეს თქმით, ევროპულ ქვეყნებს უზარმაზარი ძალისხმევა მოელით, რათა უსაფრთხოების ახალ გამოწვევებს გაუმკლავდნენ. ცვლილებების აუცილებლობა ვაშინგტონის პოზიციამ განაპირობა.

აშშ-ის მოთხოვნა და ახალი რეალობა

ამერიკის შეერთებული შტატების თავდაცვის მდივანი პიტ ჰეგსეთი აცხადებს, რომ ვაშინგტონი ევროპაში სამხედრო წარმომადგენლობის შემცირებას აჩქარებს. მისი თქმით, აშშ-ის მონაწილეობა კონტინენტის უსაფრთხოებაში პირდაპირ იქნება დამოკიდებული ევროპელი მოკავშირეების ფინანსურ წვლილზე.

ჰეგსეთის განცხადებით, ნატომ უნდა დაიბრუნოს სრულფასოვანი საბრძოლო კავშირის როლი და დამოუკიდებლად უზრუნველყოს ევროპის დაცვა. პენტაგონის ხელმძღვანელი ამჟამად მუშაობს კონცეფციაზე, სახელწოდებით „ნატო 3.0“, რომელიც ცივი ომის შემდგომი პერიოდის ცვლილებებს ასახავს.

ფინანსური ტვირთი ევროპის მხრებზე

ფინანსური ვალდებულებები უკვე იზრდება. 2025 წელს ნატოს ევროპელმა წევრებმა და კანადამ თავდაცვის ხარჯები წინა წელთან შედარებით 139 მილიარდი დოლარით გაზარდეს. ეს ტენდენცია გრძელდება: წევრი სახელმწიფოები შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვის ბიუჯეტი მთლიანი შიდა პროდუქტის 5 პროცენტამდე მიაღწევს.

თავად აშშ-იც ზრდის დანახარჯებს. ვაშინგტონი გეგმავს, 2027 წლისთვის თავდაცვის სფეროსთვის ერთნახევარი ტრილიონი დოლარი გამოყოს. ეს ნაბიჯები მიზნად ისახავს უსაფრთხოების პასუხისმგებლობის გადანაწილებას, რათა ევროპამ მეტი სიმძიმე საკუთარ თავზე აიღოს.