აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის შეიარაღებული ძალების კომიტეტმა „ეროვნული თავდაცვის ავტორიზაციის აქტის“ (NDAA) პროექტში საქართველოსთან დაკავშირებული ორი მნიშვნელოვანი შესწორება დაამტკიცა. NDAA არის ყოველწლიური კანონპროექტი, რომელიც აშშ-ის თავდაცვის ბიუჯეტსა და უსაფრთხოების პოლიტიკას განსაზღვრავს.

ცვლილებების ინიციატორი რესპუბლიკელი კონგრესმენი ჯო უილსონია. ის ცნობილია როგორც „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების მკაცრი კრიტიკოსი. აღნიშნული ნაბიჯი პოლიტიკურ წრეებში აღიქმება, როგორც „MEGOBARI Act“-ის ჩავარდნის შემდეგ საქართველოს მიმართულებით ახალი მექანიზმების გააქტიურების მცდელობა.

რა მოთხოვნებს აყენებს ახალი შესწორებები?

პირველი შესწორება ეხება ქვეყანაში არსებულ პოლიტიკურ ვითარებას. კომიტეტი შეშფოთებას გამოთქვამს ოპოზიციონერი ლიდერების, აქტივისტებისა და სხვა პირების პატიმრობის გამო, რომლებსაც საერთაშორისო დონეზე პოლიტპატიმრებად მიიჩნევენ.

კანონპროექტი აშშ-ის თავდაცვის მდივანს ავალდებულებს, 2026 წლის 1-ელ ოქტომბრამდე წარუდგინოს კონგრესს ანგარიში. დოკუმენტმა უნდა ასახოს თავდაცვის უწყების სტრატეგია, თუ როგორ აპირებს აშშ პოლიტპატიმრების საკითხის ინტეგრირებას საქართველოსთან სამხედრო თანამშრომლობის პროცესში.

მეორე შესწორება კი უფრო ფართო უსაფრთხოების საკითხებს მოიცავს. თავდაცვის მდივანი, დაზვერვის სამსახურებთან და სახელმწიფო მდივანთან კოორდინაციით, ვალდებულია 180 დღის ვადაში მოამზადოს გასაიდუმლოებული ანგარიში.

ანგარიშმა უნდა შეისწავლოს საქართველოში რუსული და ჩინური სადაზვერვო ელემენტების შეღწევადობა და შეაფასოს მათი გავლენისა და თანამშრომლობის პოტენციური გადაკვეთა.

სტრატეგიული ურთიერთობების გადახედვა

ამავე დოკუმენტით, სახელმწიფო მდივანს ევალება საქართველოსთან ორმხრივი ურთიერთობების ხუთწლიანი სტრატეგიის შემუშავება. სტრატეგია უნდა მოიცავდეს რამდენიმე კრიტიკულ პუნქტს:

  • ორმხრივი კავშირების გაძლიერების კონკრეტული მიზნები, რომლებიც ასახავს საქართველოს ამჟამინდელ საშინაო პოლიტიკურ გარემოს.
  • აშშ-ის ინვესტიციების მოცულობის განსაზღვრა და შეფასება, უნდა დარჩეს თუ არა საქართველო ევროპისა და ევრაზიის რეგიონში აშშ-ის დაფინანსების ერთ-ერთი მთავარი მიმღები.
  • საქართველოს ხელისუფლების მზაობის შეფასება ვაჭრობის გაფართოების კუთხით.

ექსპერტი ეკა აკობია აღნიშნავს, რომ „MEGOBARI Act“-ის სენატში შეფერხებამ კანონმდებლები სხვა, ალტერნატიული გზების ძიებისკენ უბიძგა. მიუხედავად იმისა, რომ შესწორებები ჯერ კიდევ გადის საკანონმდებლო პროცედურებს, მათი შინაარსი აშკარად მიუთითებს ვაშინგტონის მზარდ ყურადღებაზე თბილისში მიმდინარე პროცესების მიმართ.

NDAA-ს დამტკიცება აშშ-ში ტრადიციულად გარდაუვალ პროცესად ითვლება, რაც მას ძლიერ ინსტრუმენტად აქცევს კონკრეტული პოლიტიკური მოთხოვნების გასატარებლად. ამ ფონზე, თბილისსა და ვაშინგტონს შორის ურთიერთობები რჩება ინტენსიური და ურთიერთგამომრიცხავი შეფასებებით სავსე.