ფენტანილი და მასთან დაკავშირებული სინთეზური ოპიოიდები მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე დიდ საფრთხედ რჩება. სტატისტიკის მიხედვით, ამ ნივთიერებებით გამოწვეული სიკვდილიანობა ხშირად აჭარბებს ავტოსაგზაო შემთხვევებისა და ცეცხლსასროლი იარაღით მიყენებული ზიანის ჯამურ მაჩვენებელს.

Scripps Research-ის მკვლევრებმა შეიმუშავეს ვაქცინა, რომელიც რადიკალურად განსხვავებულ სტრატეგიას ეფუძნება. ნაცვლად იმისა, რომ ნარკოტიკული ზედოზირება მოხდეს და მისი მკურნალობა დაიწყოს, ვაქცინა ორგანიზმს საშუალებას აძლევს, ფენტანილი ტვინამდე მისვლამდე გაანეიტრალოს.

როგორ მუშაობს ახალი ტექნოლოგია?

ტრადიციული ვაქცინები ხშირად მოითხოვს თავად ნარკოტიკული ნივთიერების მსგავსი მოლეკულის გამოყენებას, რაც კვლევას ართულებს და ეფექტიანობას ზღუდავს. ახალმა კვლევამ, რომელიც Journal of Medicinal Chemistry-ში გამოქვეყნდა, აჩვენა, რომ შესაძლებელია იმუნური სისტემის გაწვრთნა ფენტანილის მთელი კლასის ამოსაცნობად.

მკვლევრებმა გამოიყენეს ფენტანილის მოდიფიცირებული მოლეკულა, რომელსაც განსხვავებული ბირთვული სტრუქტურა აქვს, თუმცა ის ინარჩუნებს უნარს, გამოიწვიოს იმუნური პასუხი ფენტანილის მსგავსი ნაერთების ფართო სპექტრზე.

ფართო დაცვა სინთეზური ვარიანტების წინააღმდეგ

ცდებმა აჩვენა, რომ ვაქცინა ეფექტურად ბლოკავს როგორც თავად ფენტანილს, ისე მის საშიშ ვარიანტებს, მათ შორის კარფენტანილს, აცეტილფენტანილს და ფურანილფენტანილს. მნიშვნელოვანია, რომ ვაქცინა არ უკავშირდება ისეთ სამედიცინო ოპიოიდებს, როგორიცაა მორფინი ან ოქსიკოდონი.

ცხოველებზე ჩატარებულმა ტესტებმა დაადასტურა, რომ ვაქცინირებულ სუბიექტებში ფენტანილის დონე ტვინში 70%-ით შემცირდა. ამან მათ საშუალება მისცა, შეენარჩუნებინათ ნორმალური სუნთქვის ფუნქცია მაშინაც კი, როდესაც მათ ფენტანილის ისეთი დოზა მიიღეს, რომელიც ჩვეულებრივ პირობებში ლეტალური იქნებოდა.

მიუხედავად იმისა, რომ ვაქცინა ჯერ კიდევ კლინიკური კვლევების ეტაპს უნდა გაივლის, მკვლევრები იმედოვნებენ, რომ ეს პლატფორმა მომავალში დაიცავს მაღალი რისკის ჯგუფებს და დაეხმარება მათ, ვინც ნარკოტიკულ დამოკიდებულებაზე რეაბილიტაციას გადის.