ათწლეულების განმავლობაში ბეტა-ბლოკატორები ინფარქტის გადატანილი პაციენტების მკურნალობის განუყოფელი ნაწილი იყო. თუმცა, 2025 წელს ჩატარებულმა მასშტაბურმა კვლევამ, სახელწოდებით REBOOT, ეჭვქვეშ დააყენა ამ პრეპარატების ეფექტურობა იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც გულის შეტევის შემდეგ ორგანოს ფუნქცია შენარჩუნებული აქვთ.

კვლევა, რომელიც სამედიცინო პრაქტიკას შეცვლის

კვლევა, რომელსაც ესპანეთისა და იტალიის 109 კლინიკა შეუერთდა, 8 505 პაციენტს მოიცავდა. მონაწილეები, რომლებსაც გართულებების გარეშე გადატანილი ჰქონდათ ინფარქტი, შემთხვევითობის პრინციპით ორ ჯგუფად გაიყვნენ: ნაწილს ბეტა-ბლოკატორები დაუნიშნეს, ნაწილს კი — არა.

ოთხწლიანი დაკვირვების შემდეგ შედეგები შთამბეჭდავი აღმოჩნდა: ბეტა-ბლოკატორებმა ვერ შეამცირეს სიკვდილიანობის, განმეორებითი ინფარქტის ან გულის უკმარისობით ჰოსპიტალიზაციის რისკი იმ პაციენტებში, რომლებსაც გული ნორმალურად უმუშავებდათ.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

დღეს გულის შეტევის შემდეგ პაციენტებს აძლევენ სტატინებს, ანტითრომბოზულ საშუალებებს და სხვა თანამედროვე მედიკამენტებს, ხოლო დახშულ არტერიებს სწრაფად ხსნიან. მედიცინის განვითარებასთან ერთად, ძველი სტანდარტების გადახედვა აუცილებელი ხდება.

კვლევის ხელმძღვანელი, დოქტორი ბორხა იბანიესი, აღნიშნავს, რომ ამჟამად ინფარქტგადატანილი პაციენტების 80%-ზე მეტი ბეტა-ბლოკატორებით ეწერება სახლში. ზედმეტი მედიკამენტების მოხსნა კი პაციენტებს გვერდითი მოვლენებისგან დაიცავს და ცხოვრების ხარისხს გაუუმჯობესებს.

გაფრთხილება ქალებისთვის

კვლევის ფარგლებში გამოვლინდა განსხვავებული ტენდენცია ქალებში. აღმოჩნდა, რომ იმ ქალებს, რომლებიც ინფარქტის შემდეგ ბეტა-ბლოკატორებს იღებდნენ, სიკვდილიანობისა და გულის უკმარისობის რისკი უფრო მაღალი ჰქონდათ, ვიდრე მათ, ვინც ამ პრეპარატებს არ მოიხმარდა. კაცებში მსგავსი ნეგატიური ეფექტი არ დაფიქსირებულა.

ეს დასკვნა არ ნიშნავს, რომ პაციენტებმა დამოუკიდებლად უნდა შეწყვიტონ ექიმის მიერ დანიშნული მკურნალობა. თუმცა, ის მკაფიოდ უსვამს ხაზს პერსონალიზებული მიდგომის აუცილებლობას.

მნიშვნელოვანია: კვლევა არ ეხება იმ პაციენტებს, რომლებსაც გულის ფუნქცია დაქვეითებული აქვთ. მათთვის ბეტა-ბლოკატორები კვლავაც მნიშვნელოვან თერაპიულ საშუალებად რჩება.

REBOOT-ის შედეგები, რომლებიც „The New England Journal of Medicine“-ში გამოქვეყნდა, მიანიშნებს, რომ მომავალი მედიცინა უფრო სელექციური და ნაკლებად დატვირთული იქნება ზედმეტი ფარმაკოლოგიური ჩარევებით.