გაეროს ექსპერტები აფრთხილებენ მსოფლიოს, რომ წყნარ ოკეანეში ელ-ნინიოს ახალი ფაზა უახლოეს კვირებში დაიწყება. ეროვნული მეტეოროლოგიური სააგენტოების პროგნოზით, ეს შესაძლოა ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მოვლენა იყოს, რაც გლობალურ ამინდზე კრიტიკულ გავლენას მოახდენს.

მიუხედავად იმისა, რომ კლიმატის ცვლილების პირობებში მეცნიერები აქტიურად ცდილობენ ამ ფენომენის გავლენის შესწავლას, მის შესახებ ცოდნა საუკუნეზე მეტი ხნის წინ დაიწყო. ამ პროცესში გადამწყვეტი როლი შეასრულა კვლევითმა გემმა „უილიამ სკორსბიმ“ (William Scoresby).

ზუსტად ასი წლის წინ, ჰალის პორტიდან, გემი „უილიამ სკორსბი“ სამხრეთ ოკეანეებისკენ გაემართა. მისი თავდაპირველი მისია ვეშაპების პოპულაციის კვლევა იყო, თუმცა გემმა მეცნიერებას გაცილებით მეტი დაუტოვა. ჰალის უნივერსიტეტის მკვლევარი, დოქტორი რობ რობინსონი აღნიშნავს, რომ სწორედ ამ გემმა ჩაუყარა საფუძველი წყნარი ოკეანის დინებების თანამედროვე გააზრებას.

„უილიამ სკორსბი“ იყო ინოვაციური ხომალდი, რომელიც სპეციალურად ანტარქტიდის სიახლოვეს ზღვის ფსკერის შესასწავლად დააპროექტეს. 1930-იან წლებში, 19-თვიანი ექსპედიციის დროს, ეკიპაჟმა დეტალურად შეისწავლა ჰუმბოლდტისა და ელ-ნინიოს დინებები. ამ კვლევებმა მეცნიერებს დაანახა, თუ როგორ მოქმედებს თბილი და ცივი წყლის დინებები არა მხოლოდ წყნარი ოკეანის რეგიონზე, არამედ მთელი პლანეტის ამინდის სისტემებზე.

საიდუმლო ოპერაციებიდან სამეცნიერო მემკვიდრეობამდე

გემის ისტორია მხოლოდ სამეცნიერო კვლევებით არ შემოიფარგლება. მეორე მსოფლიო ომის დროს, გემი ჩართული იყო „ოპერაცია ტაბარინში“ (Operation Tabarin). ეს იყო გარკვეულწილად „ფარული“ ოპერაცია სამხრეთ ატლანტიკაში, რომლის მიზანიც არგენტინის მიერ ფოლკლენდის კუნძულების გარშემო არსებულ ტერიტორიებზე პრეტენზიების შეზღუდვა იყო.

მიუხედავად იმისა, რომ გემი გასული საუკუნის 50-იან წლებში დაშალეს, მისი გავლენა თანამედროვე ოკეანოგრაფიაზე უდავოა. დოქტორი რობინსონის თქმით, იმ მონაცემებმა, რომლებიც „სკორსბიმ“ შეაგროვა, დაგვეხმარა გაგვეაზრებინა არა მხოლოდ დინებების გადაადგილება, არამედ მათი კავშირი კლიმატურ ცვლილებებთან.

Imagno/Getty Images

დღეს, როდესაც მსოფლიო ელ-ნინიოს ახალი, შესაძლოა, რეკორდული ფაზისთვის ემზადება, საუკუნის წინანდელი კვლევები რჩება იმ ფუნდამენტად, რომელიც მეცნიერებს საშუალებას აძლევს, უკეთ გათვალონ მოსალოდნელი კატაკლიზმები და გლობალური ამინდის ცვლილებები.