ხანგრძლივი კოვიდის (Long COVID) მიზეზებზე მეცნიერული შეხედულებები იცვლება. ტურკუს უნივერსიტეტის მკვლევართა ახალმა კვლევამ ეჭვქვეშ დააყენა თეორია, რომლის მიხედვითაც პოსტკოვიდური სიმპტომები, როგორიცაა ტვინის დაბინდვა, დაღლილობა და დეპრესია, თავის ტვინში მიმდინარე ქრონიკული ანთებითაა გამოწვეული.

სკანირებამ საპირისპირო აჩვენა

პროფესორ ლაურა აირასის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა კვლევამ, რომელიც Journal of Neurology-ში გამოქვეყნდა, პაციენტების ტვინის დეტალური სკანირება განახორციელა. კვლევაში მონაწილეობდნენ Long COVID-ის მქონე პირები, ჯანმრთელი მოხალისეები და გაფანტული სკლეროზით დაავადებული პაციენტები, რომელთათვისაც ტვინის ანთება დამახასიათებელია.

შედეგებმა აჩვენა, რომ Long COVID-ის ჯგუფში ტვინის თეთრ ნივთიერებაში ანთებითი აქტივობა გაცილებით დაბალი იყო, ვიდრე სკლეროზით დაავადებულებში. უფრო მეტიც, ჯანმრთელ ადამიანებთან შედარებით, Long COVID-ის პაციენტებს არ აღენიშნებოდათ ნეიროდეგენერაციის ან ანთების დამადასტურებელი მნიშვნელოვანი მარკერები.

ემოციური ცენტრების როლი

კვლევის ფარგლებში გამოიკვეთა საინტერესო კანონზომიერება: პაციენტებს, რომლებსაც უფრო მკვეთრად გამოხატული შფოთვა, დეპრესია და ცხოვრების დაბალი ხარისხი ჰქონდათ, ტვინის ორ კონკრეტულ არეალში — ჰიპოკამპსა და ამიგდალაში — უჯრედული აქტივობის მატება აღენიშნებოდათ. სწორედ ეს ნაწილებია პასუხისმგებელი მეხსიერებაზე, ემოციურ რეგულაციასა და სტრესზე რეაგირებაზე.

მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ სიმპტომების სიმძიმე პირდაპირ კავშირშია ამ რეგიონების შეცვლილ აქტივობასთან და არა ტვინის მასშტაბურ ანთებასთან. ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვნად ცვლის მკურნალობის პერსპექტივებს.

ანთება დროთა განმავლობაში ნელდება

კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ ინფიცირებიდან 16 თვის განმავლობაში სკანირებულ პაციენტებს ჰქონდათ უფრო მაღალი ანთებითი აქტივობა, ვიდრე მათ, ვინც ინფექცია გაცილებით ადრე გადაიტანა. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ ანთებითი პროცესები, თუ ისინი არსებობს, დაავადების საწყის ეტაპზეა უფრო შესამჩნევი და დროთა განმავლობაში მცირდება.

"ეს კვლევა ხაზს უსვამს Long COVID-ის რთული ბიოლოგიური მექანიზმების შესწავლის აუცილებლობას. სამიზნე თერაპიის შესამუშავებლად ამ პროცესების გააზრება გადამწყვეტია," - აცხადებს პროფესორი ლაურა აირასი.

შედეგად, მეცნიერები მოუწოდებენ სამედიცინო სფეროს, ყურადღება გადაიტანონ მხოლოდ ანთების საწინააღმდეგო თერაპიიდან სტრესის მართვისა და ემოციური რეგულაციისკენ მიმართულ მკურნალობაზე, რაც ბევრი პაციენტისთვის გაცილებით ეფექტური აღმოჩნდება.