NASA-ს Artemis II მისიის გაშვება აპრილის დასაწყისში იგეგმება. ეს ისტორიული ფრენა 50 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში პირველი შემთხვევა იქნება, როდესაც ადამიანები მთვარის გარშემო იმოგზაურებენ.

თავდაპირველად გაშვება მარტში იყო დაგეგმილი, თუმცა ჰელიუმის გაჟონვის აღმოჩენის შემდეგ, რაკეტა კეიპ-კენავერალის ასამბლეის შენობაში დაბრუნდა. სპეციალისტებმა ტექნიკური პრობლემების აღმოფხვრაზე იმუშავეს და სააგენტო მზად არის, რაკეტა კვლავ სასტარტო მოედანზე 19 მარტს დააბრუნოს.

ვინ არიან მისიაში მონაწილეები?

Artemis II-ის ეკიპაჟი ოთხი ასტრონავტისგან შედგება: რიდ უაისმენი, ვიქტორ გლოვერი, კრისტინა კოხი და კანადელი ასტრონავტი ჯერემი ჰანსენი. ისინი პირველი ადამიანები იქნებიან, ვინც NASA-ს მძლავრი კოსმოსური რაკეტით (Space Launch System) და Orion-ის კაფსულით გაემგზავრებიან.

ათდღიანი მისიის ფარგლებში, ასტრონავტები მთვარის შორეულ მხარეს შემოუფრენენ, რომელსაც დედამიწიდან ვერასდროს ვხედავთ და უკან, მშობლიურ პლანეტაზე დაბრუნდებიან.

რისკების მართვა და უსაფრთხოება

მისიის მართვის ჯგუფის ხელმძღვანელი ჯონ ჰანიკატი ხაზს უსვამს, რომ NASA რისკების შეფასებას განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს. მისი თქმით, ახალი რაკეტების აგებისას წარმატების მაჩვენებელი სტატისტიკურად 50%-ია, თუმცა სააგენტო მზად არის ამ რისკების მაქსიმალურად შესამცირებლად.

საინტერესოა, რომ NASA-მ უარი თქვა ე.წ. „სველი რეპეტიციის“ (wet dress rehearsal) გამეორებაზე. ეს არის წინასწარი ტესტი, სადაც რაკეტა საწვავით ივსება და ათვლის პროცედურა ტარდება. სააგენტოს წარმომადგენლის, ლორი გლეიზის განცხადებით, ამ ეტაპზე დამატებითი ტესტებისგან დიდი სარგებელი არ იქნება.

„შემდეგ ჯერზე, როდესაც ავზებს შევავსებთ, ეს უკვე რეალური გაშვების მცდელობა იქნება“, — განაცხადა გლეიზმა.

მისიის წარმატება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რადგან Artemis II უკვე ორი წლით არის გადადებული. წინა მისიაზე გამოვლენილმა პრობლემებმა, კერძოდ კი სითბური ფარის ხარვეზებმა, NASA-ს გეგმებში კორექტივები შეიტანა. ამჯერად, სააგენტოს მიზანია, მისია 2026 წლის აპრილის ბოლომდე განახორციელოს.