პანკრეასის კიბო მედიცინაში ერთ-ერთ ყველაზე რთულად დასამარცხებელ დაავადებად რჩება. 2015-2021 წლებში მეტასტაზური პანკრეასის კიბოს დიაგნოზის მქონე პაციენტების დაახლოებით 97% ხუთწლიან ზღვარს ვერ აღწევდა. დაავადების სიმპტომები ხშირად გვიან ვლინდება, როდესაც სიმსივნე უკვე სხვა ორგანოებზეა გავრცელებული.

ათწლეულების განმავლობაში ონკოლოგები უძლურნი იყვნენ პანკრეასის კიბოს მთავარი გამომწვევი მექანიზმის წინააღმდეგ. სიმსივნეების 90%-ზე მეტი KRAS გენის მუტაციით არის განპირობებული. ეს გენი პასუხისმგებელია უჯრედების ზრდის მართვაზე, თუმცა მუტაციისას ის „ჩართულ“ მდგომარეობაში იჭედება და კიბოს უჯრედებს უკონტროლო გამრავლებისკენ უბიძგებს.

„მიუწვდომელი“ სამიზნე

მეცნიერები წლების განმავლობაში KRAS-ს „უმკურნალოს“ უწოდებდნენ, რადგან ცილის ზედაპირი იმდენად გლუვია, რომ სტანდარტულ პრეპარატებს მასზე მიმაგრება არ შეუძლიათ. აქამდე პაციენტებს მხოლოდ ქიმიოთერაპია სთავაზობდნენ, რაც ხშირად არაეფექტურია და მძიმე გვერდით ეფექტებს იწვევს.

ახალი პრეპარატი daraxonrasib-ი ამ სურათს რადიკალურად ცვლის. ის არ უტევს უშუალოდ KRAS-ს, არამედ აკავშირებს ცილა cyclophilin A-ს, რომელიც უჯრედებში ცილების სტრუქტურის ჩამოყალიბებას უწყობს ხელს. შედეგად, იქმნება კომპლექსი, რომელიც ბლოკავს KRAS-ის სიგნალებს.

Revolution Medicines-ის კლინიკურმა კვლევამ, რომელშიც 500 პაციენტი მონაწილეობდა, შთამბეჭდავი შედეგები აჩვენა. სტანდარტულ ქიმიოთერაპიასთან შედარებით, daraxonrasib-მა სიცოცხლის ხანგრძლივობა 6.7 თვიდან 13.2 თვემდე გაზარდა. პრეპარატი სიკვდილიანობის რისკს 60%-ით ამცირებს.

მომავალი ნაბიჯები

მიუხედავად იმისა, რომ პაციენტებს ხშირად აღენიშნებათ კანის გამონაყარი, სტომატიტი ან გულისრევა, კვლევის მონაწილეებს ქიმიოთერაპიისგან განსხვავებით მკურნალობის შეწყვეტა გაცილებით იშვიათად დასჭირდათ. პაციენტების ცხოვრების ხარისხი და ტკივილის მაჩვენებლები მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა.

ამჟამად პრეპარატი მარეგულირებელი ორგანოების, მათ შორის FDA-ს შემოწმებას ელოდება. წარმატების შემთხვევაში, daraxonrasib-ი შესაძლოა კლინიკებში უახლოეს თვეებში გახდეს ხელმისაწვდომი, რაც პერსონალიზებული ონკოლოგიის ახალ ერას დაიწყებს.