საერთაშორისო მკვლევართა ჯგუფმა დაასრულა ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური კვლევა, რომელიც შინაური კატების სიმსივნურ დაავადებებს ეხება. მეცნიერებმა პირველად შეძლეს კატებში სიმსივნური პროცესების დეტალური გენეტიკური პროფილის შედგენა. კვლევა, რომელიც ჟურნალ Science-ში გამოქვეყნდა, ახალ შესაძლებლობებს აჩენს როგორც ვეტერინარული, ისე ადამიანთა მედიცინისთვის.

სიმსივნის გენეტიკური მსგავსება

კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა 5 ქვეყნიდან შეგროვებული თითქმის 500 კატის სიმსივნური ნიმუში შეისწავლეს. აღმოჩნდა, რომ კატებსა და ადამიანებში სიმსივნის განვითარება ხშირად ერთი და იმავე გენეტიკური მუტაციებითაა განპირობებული. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია FBXW7 გენი, რომელიც კატების სარძევე ჯირკვლის სიმსივნეების ნახევარზე მეტშია მუტაციური სახით წარმოდგენილი. ადამიანებში ამავე გენის მუტაცია მკურნალობის რთულ შედეგებს უკავშირდება, რაც დაავადების მსგავს ბუნებაზე მიუთითებს.

მკურნალობის ახალი პერსპექტივები

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ გარკვეული ქიმიოთერაპიული პრეპარატები გაცილებით ეფექტურია იმ სიმსივნეების წინააღმდეგ, სადაც FBXW7 გენის მუტაცია ფიქსირდება. მიუხედავად იმისა, რომ შედეგები ჯერჯერობით ლაბორატორიულ ნიმუშებზე დაყრდნობითაა მიღებული, ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვან წინგადადგმულ ნაბიჯად ითვლება.

«ჩვენ შეგვიძლია გადავიდეთ პერსონალიზებულ ონკოლოგიაზე, რათა დავეწიოთ იმ დიაგნოსტიკურ და თერაპიულ სტანდარტებს, რომლებიც უკვე ხელმისაწვდომია ძაღლებისთვის და, საბოლოო ჯამში, ადამიანებისთვის», — აცხადებენ კვლევის ავტორები.

„ერთი მედიცინის“ კონცეფცია

კვლევა ეფუძნება „ერთი მედიცინის“ (One Medicine) მიდგომას, რომელიც ცხოველთა და ადამიანთა ჯანმრთელობის ერთიანობას უსვამს ხაზს. ვინაიდან შინაური ცხოველები ხშირად იმავე გარემოში ცხოვრობენ, სადაც მათი პატრონები, მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ სიმსივნის ზოგიერთი რისკი საერთო გარემო ფაქტორებითაა განპირობებული. ამ მონაცემთა ბაზის შექმნა საშუალებას მისცემს მკვლევრებს, უკეთ გაიგონ, თუ როგორ ზემოქმედებს გარემო გარემოებები ონკოლოგიურ რისკებზე.

პროექტში ჩართულნი იყვნენ Wellcome Sanger-ის ინსტიტუტი, გელფის უნივერსიტეტის ვეტერინარული კოლეჯი და ბერნის უნივერსიტეტი. მკვლევრები იმედოვნებენ, რომ ეს ღია რესურსი მომავალში კატების მოვლისა და მკურნალობის ხარისხს რადიკალურად შეცვლის.