ულტრადამუშავებული საკვები (UPF), რომელიც ჩვენს ყოველდღიურ რაციონში სულ უფრო მეტ ადგილს იკავებს, შესაძლოა, ჩვენი ყურადღებისა და მენტალური შესაძლებლობების მთავარი „მტერი“ იყოს. ახალი კვლევის თანახმად, ასეთი პროდუქტების მოხმარება პირდაპირ კავშირშია ყურადღების კონცენტრაციისა და ინფორმაციის დამუშავების სისწრაფის კლებასთან.

მონაშის უნივერსიტეტის, სან-პაულოსა და დიკინის უნივერსიტეტების მკვლევართა ჯგუფმა შეისწავლა 2 100-ზე მეტი ავსტრალიელი ზრდასრულის მონაცემები. კვლევის შედეგები ჟურნალ Alzheimer's & Dementia-ში გამოქვეყნდა. ავტორების თქმით, ყურადღების დაქვეითება შეინიშნებოდა იმ ადამიანებშიც კი, რომლებიც ზოგადად ჯანსაღ, ხმელთაშუა ზღვის ტიპის დიეტას მიჰყვებოდნენ.

რა ითვლება ულტრადამუშავებულ პროდუქტად?

ულტრადამუშავებულ პროდუქტებში შედის გაზიანი სასმელები, შეფუთული მარილიანი წასახემსებლები და მზა კერძები. განსხვავებით მინიმალურად დამუშავებული პროდუქტებისგან, ეს საკვები გადის ინტენსიურ ინდუსტრიულ პროცესებს, რაც ხშირად ანადგურებს საკვების ბუნებრივ სტრუქტურას და ამატებს ხელოვნურ დანამატებს.

კვლევის წამყვანი ავტორის, დოქტორ ბარბარა კარდოსოს განმარტებით, რაციონში ულტრადამუშავებული საკვების წილის 10%-ით ზრდაც კი საკმარისია იმისთვის, რომ ტვინის მუშაობაში ცვლილებები დაფიქსირდეს. „ეს დაახლოებით ერთი პაკეტი ჩიფსის ყოველდღიურ რაციონში დამატების ტოლფასია“, — აღნიშნავს მკვლევარი.

რატომ არის ეს საშიში?

მკვლევრები ხაზს უსვამენ, რომ ულტრადამუშავებული საკვები არამხოლოდ კოგნიტურ ფუნქციებს აქვეითებს, არამედ ზრდის დემენციის განვითარების რისკ-ფაქტორებსაც. მათ შორის არის სიმსუქნე და მაღალი არტერიული წნევა, რაც ტვინის ჯანმრთელობაზე უარყოფითად მოქმედებს.

მიუხედავად იმისა, რომ პირდაპირი კავშირი მეხსიერების დაკარგვასთან ამ ეტაპზე არ დადგენილა, ყურადღების კონცენტრაცია კოგნიტური ჯანმრთელობის ფუნდამენტია. მისი შესუსტება შესაძლოა იყოს ადრეული გამაფრთხილებელი ნიშანი უფრო ფართო კოგნიტური ცვლილებებისა.

კვლევა ეფუძნებოდა „ჯანსაღი ტვინის პროექტის“ (Healthy Brain Project) მონაცემებს და ფინანსდებოდა საერთაშორისო სამეცნიერო ფონდების მიერ. ეს დასკვნები კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ თანამედროვე კვების ინდუსტრიის პროდუქტები ჩვენს ორგანიზმზე უფრო ღრმა და მრავალმხრივ გავლენას ახდენს, ვიდრე ეს აქამდე გვეგონა.