ჩვენი ყოველდღიური რაციონი, მიუხედავად იმისა, რომ ჯანსაღად გამოიყურება, შესაძლოა ფარულ საფრთხეს შეიცავდეს. მეცნიერები წლებია აკვირდებიან პოლიციკლური არომატული ნახშირწყალბადების (PAH) გავრცელებას, რომლებიც საკვებში მაღალ ტემპერატურაზე დამუშავებისას, მათ შორის შეწვის, გრილზე მომზადებისა და შებოლვის პროცესში წარმოიქმნება.

PAH-ის ზოგიერთი სახეობა კანცეროგენულ პოტენციალს ფლობს, რაც მათზე მონიტორინგს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად აქცევს. პრობლემა ისაა, რომ ტრადიციული ლაბორატორიული მეთოდები ხშირად ხანგრძლივ დროს, დიდ შრომასა და დიდი რაოდენობით ქიმიურ რეაგენტებს მოითხოვს.

QuEChERS: ახალი მიდგომა უსაფრთხოებისკენ

სეულის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის პროფესორ ჯუნ-გუ ლის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ QuEChERS (სწრაფი, მარტივი, იაფი, ეფექტური და უსაფრთხო) მეთოდი ამ გამოწვევებს ეფექტურად პასუხობს. კვლევის შედეგები ჟურნალ Food Science and Biotechnology-ში გამოქვეყნდა.

მეთოდმა შესაძლებელი გახადა რვა სხვადასხვა ტიპის PAH-ის ზუსტი იდენტიფიცირება. კვლევის ფარგლებში შემოწმებულ პროდუქტებს შორის, ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები დაფიქსირდა სოიოს ზეთში, იხვის ხორცსა და კანოლას ზეთში.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

აშშ-ის კიბოს ეროვნული ინსტიტუტის (NCI) ცნობით, PAH-ები წარმოიქმნება მაშინ, როცა ხორცის წვენი ცხელ ზედაპირზე ან ცეცხლზე წვეთავს და წარმოქმნილი კვამლი ნაერთებს პროდუქტზე ალაგებს. მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანებზე დაკვირვებით პირდაპირი კავშირი საკვებ პროდუქტებსა და კიბოს შორის ჯერჯერობით დადგენილი არ არის, ცხოველებზე ჩატარებულმა ცდებმა საშიში შედეგები აჩვენა.

ახალი მეთოდოლოგია ლაბორატორიებს საშუალებას აძლევს, უფრო სწრაფად და ნაკლები დანახარჯით შეამოწმონ პროდუქცია, რაც კვების მრეწველობისთვის უსაფრთხოების ახალ სტანდარტს ნერგავს. სულ უფრო მეტი კვლევა, მათ შორის 2025 წელს ჩატარებული ანალიზები, ადასტურებს, რომ ეს მეთოდი წარმატებით გამოიყენება როგორც მარცვლეულ პროდუქტებში, ისე შებოლილ თევზეულსა თუ სხვადასხვა ცხიმოვან საკვებში.

პროფესორი ლი აღნიშნავს, რომ ეს ტექნოლოგია არა მხოლოდ ამარტივებს ანალიზს, არამედ ამცირებს ლაბორატორიულ გარემოში მავნე ქიმიკატების გამოყენებას და ემისიას, რაც მთლიანობაში გარემოსდაცვითი თვალსაზრისითაც უფრო მდგრადი მიდგომაა.