ალცჰაიმერის დაავადების მოწინავე სტადია, როგორც წესი, შეუქცევად პროცესად მიიჩნევა. თუმცა, ბრაზილიაში, Associação Cruz de Ankh-ის სამედიცინო დეპარტამენტის მიერ გამოქვეყნებულმა ახალმა კვლევამ შესაძლოა ამ სტერეოტიპზე ახალი კითხვები გააჩინოს.

კვლევა ეხება 80 წელს გადაცილებულ ამერიკელ-იაპონელ ქალბატონს, რომელსაც ალცჰაიმერის დიაგნოზი 10 წლის წინ დაუსვეს. ბოლო 5 წლის განმავლობაში პაციენტი სრულად იყო დამოკიდებული გარშემომყოფებზე, ჰქონდა მეტყველების პრობლემები და სოციალური კონტაქტის მინიმალური უნარი.

ფსილოციბინის გავლენა ტვინის ქსელებზე

პაციენტს 5 გრამი ფსილოციბინის შემცველი სოკო (Enigma-ს შტამი) მისცეს. პრეპარატის მიღების შემდეგ, პაციენტს აღენიშნა ძილის მსგავსი მდგომარეობა, რასაც დაახლოებით 19 საათში მოჰყვა მოულოდნელი შედეგი — პაციენტმა დაიწყო ავტობიოგრაფიული საუბარი.

Time post-interventionDomainClinical observation
0–12 hAutonomic/sleepClinically suspected hyperthermia, profuse sweating, prolonged deep sleep-like state
~19 h (03:30)Language/autobiographical memorySpontaneous awakening, ~4 h of autobiographical speech
Day 1Alertness/socialIncreased alertness, recognition of family
Day 2MotorIndependent ambulation
Days 2–3Executive/autonomyDressing self, spontaneous initiative
Days 2–3ContinenceDry diapers, including nighttime
Days 6–7Working memory/episodic“Where did Celso go?”, correct vehicle recognition
Days 6–7Attention/affectiveSustained eye contact, reciprocal smiling

მომდევნო კვირების განმავლობაში ექიმებმა დააფიქსირეს ფუნქციური გაუმჯობესება რამდენიმე მიმართულებით: აღდგა შარდის ბუშტის კონტროლი, გაუმჯობესდა სიარულის მანერა, ჩაცმის უნარი და ემოციური პასუხები გარემოზე. პაციენტმა, რომელიც წლების განმავლობაში თითქმის არ საუბრობდა, დაიწყო სოციალური ურთიერთობების დამყარება.

შედეგების ინტერპრეტაცია

მკვლევარები ხაზს უსვამენ, რომ ეს არ ნიშნავს დაავადების სრულ განკურნებას. მათი თქმით, ფსილოციბინი, სავარაუდოდ, ტვინის ნეიროქსელების დროებით რეორგანიზაციას ახდენს, რაც პაციენტს საშუალებას აძლევს, დროებით გამოიყენოს ის „მიძინებული“ ფუნქციური რესურსი, რომელიც ნეიროდეგენერაციული პროცესის მიუხედავად, ტვინში რჩება.

მეორე სესიის დროს, როდესაც პაციენტმა 3 გრამი სოკო მიიღო, გაუმჯობესება კიდევ უფრო თვალსაჩინო იყო — გაიზარდა მეტყველების სიხშირე, გაჩნდა იუმორის გრძნობა და გაუმჯობესდა სახის მიმიკა. პაციენტმა თავად აღნიშნა: „აქ მოსვლა სასიამოვნოა“.

მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ კვლევა არის დაკვირვება ერთ კონკრეტულ შემთხვევაზე და არა ფართომასშტაბიანი კლინიკური ცდა. ავტორები აცხადებენ, რომ საჭიროა შემდგომი სისტემური კვლევები, რათა დადგინდეს, რამდენად უსაფრთხო და ეფექტურია ეს მიდგომა დემენციის მქონე პაციენტებისთვის.