ასტრონომებმა ახალი კვლევის ფარგლებში დააფიქსირეს ფენომენი, რომელსაც უკვე „გალაქტიკების მკვლელ ქარს“ უწოდებენ. ეს ძლიერი კოსმოსური ნაკადი ხსნის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ საიდუმლოს თანამედროვე ასტროფიზიკაში: თუ რატომ არის ადრეულ სამყაროში იმაზე მეტი მასიური და „მკვდარი“ გალაქტიკა, ვიდრე ამას თეორიული მოდელები ვარაუდობდნენ.

კვლევა, რომელიც ჟურნალ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters-ში გამოქვეყნდა, ეფუძნება ჯეიმს ვების კოსმოსური ტელესკოპისა (JWST) და ატაკამას მილიმეტრული რადიოტელესკოპის (ALMA) მონაცემებს. მეცნიერებმა დააკვირდნენ CRISTAL-02-ს, გალაქტიკას, რომელიც დიდი აფეთქებიდან სულ რაღაც ერთი მილიარდი წლის შემდეგ არსებობდა.

როგორ კვდებიან გალაქტიკები?

სვინბერნის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მკვლევრების განმარტებით, გალაქტიკები მჭიდრო კოსმოსურ რეგიონებში ხშირად ეჯახებიან ერთმანეთს. ეს შეჯახებები იწვევს ვარსკვლავთწარმოქმნის ინტენსიურ პროცესებს, თუმცა ამასვე მოჰყვება დამანგრეველი შედეგები. როდესაც ყველაზე მასიური ვარსკვლავები თავიანთ სასიცოცხლო ციკლს ასრულებენ, ისინი ზეახალ ვარსკვლავებად (სუპერნოვებად) ფეთქდებიან.

ამ აფეთქებების შედეგად წარმოიქმნება მძლავრი ქარი, რომელიც გალაქტიკიდან გარეთ გამოდევნის ცივ გაზს. სწორედ ეს გაზი წარმოადგენს ვარსკვლავების „საწვავს“. დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ CRISTAL-02-დან გაზის უზარმაზარი ნაკადი გალაქტიკის ზომის შესაბამისი სიგრძით იფრქვევა.

სწრაფი ზრდა და გარდაუვალი დასასრული

დოქტორ რებეკა დეივისის თქმით, CRISTAL-02 გაზს ორჯერ უფრო სწრაფად გამოყოფს, ვიდრე ახალ ვარსკვლავებს ქმნის. თუ ეს ტენდენცია შენარჩუნდა, გალაქტიკა 50 მილიონ წელზე ნაკლებ დროში სრულად ამოწურავს რესურსებს და „გარდაიცვლება“. ეს პროცესი არ არის გამონაკლისი შემთხვევა; მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ადრეული სამყაროს მასიური გალაქტიკების თითქმის ნახევარი მსგავსი ურთიერთქმედების პროცესშია.

მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ ეს თეორია ბევრად უფრო მარტივი და ლოგიკურია, ვიდრე წინა წლებში გავრცელებული ვარაუდები, რომლებიც, მაგალითად, ბნელი ენერგიის განსხვავებულ გავლენას უკავშირდებოდა. ახალი მონაცემები ადასტურებს, რომ „სწრაფად ცხოვრება და ახალგაზრდა ასაკში სიკვდილი“ ადრეული სამყაროს გალაქტიკებისთვის გავრცელებული კოსმოსური მოვლენაა.