ასტრონომიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი გამოცანა ამოხსნილია. საერთაშორისო კვლევითმა ჯგუფმა, სიდნეის უნივერსიტეტის მეცნიერების ხელმძღვანელობით, დაადგინა იდუმალი, განმეორებადი კოსმოსური სიგნალების წყარო. ეს აღმოჩენა მეცნიერებს საშუალებას აძლევს, უკეთ გაიგონ რადიოტალღების ის იშვიათი ტიპი, რომელიც ასტრონომებს წლების განმავლობაში აბნევდა.

კვლევა, რომელიც ჟურნალ Nature Astronomy-ში გამოქვეყნდა, ეყრდნობა CSIRO-ს ASKAP რადიოტელესკოპის მონაცემებს. მეცნიერებმა დაადასტურეს, რომ სიგნალები მოდის „კატაკლიზმური ცვლადის“ სისტემიდან, სადაც თეთრი ჯუჯა ვარსკვლავი აქტიურად შთანთქავს მატერიას თავისი კომპანიონი ვარსკვლავისგან.

რა არის ASKAP J1745−5051?

აღმოჩენილ სისტემას, რომელიც „ვარსკვლავურ როზეტას ქვად“ მოიხსენიება, ASKAP J1745−5051 ეწოდება. იგი შედგება თეთრი ჯუჯისა და წითელი ჯუჯა ვარსკვლავისგან, რომლებიც ერთმანეთის გარშემო საათზე ოდნავ მეტ ხანში ბრუნავენ. თეთრი ჯუჯა, რომელიც მკვდარი ვარსკვლავის მკვრივი ნარჩენია, დედამიწის ზომისაა, თუმცა მისი მასა მზისას უტოლდება.

როდესაც თეთრი ჯუჯა მეზობელი ვარსკვლავიდან გაზს იწოვს, მატერია ცხელდება და რენტგენულ გამოსხივებას გამოყოფს. პარალელურად, ვარსკვლავების მაგნიტური ველების ურთიერთქმედება იწვევს მძლავრ რადიოაფეთქებებს. ეს პროცესები 1.4-საათიანი ციკლით მეორდება.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

მკვლევარი კოვი როუზი განმარტავს, რომ რადიო და რენტგენული სიგნალები პიკს სხვადასხვა დროს აღწევს, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ისინი სისტემის სხვადასხვა რეგიონში წარმოიქმნება. ეს აღმოჩენა უარყოფს მანამდე არსებულ ჰიპოთეზას, რომ მსგავსი სიგნალები შესაძლოა ნელა მბრუნავი ნეიტრონული ვარსკვლავებისგან მოდიოდეს.

ეს სისტემა მოქმედებს როგორც „ვარსკვლავური როზეტას ქვა“. ის გვეხმარება გავშიფროთ სხვა მსგავსი კოსმოსური სიგნალები და დავადგინოთ, თუ რა ტიპის ობიექტებთან გვაქვს საქმე, - აცხადებს კოვი როუზი.

მეცნიერები გეგმავენ დაკვირვებების გაგრძელებას რადიო, ოპტიკური და რენტგენული ტელესკოპების გამოყენებით. ეს კვლევა საშუალებას იძლევა, დედამიწაზე არსებულ ლაბორატორიებში მიუწვდომელი ექსტრემალური პირობები, როგორიცაა ძლიერი მაგნიტური ველები და ინტენსიური გრავიტაცია, ბუნებრივ გარემოში შევისწავლოთ.

კვლევაში მონაწილეობდნენ ავსტრალიის, აშშ-ის, ჩინეთის, კანადის, ესპანეთისა და ისრაელის მეცნიერები. დაკვირვებები ჩატარდა სხვადასხვა თანამედროვე ობსერვატორიის, მათ შორის MeerKAT-ისა და Swift-ის გამოყენებით.