2007 წლის შემდეგ აშშ-ში შობადობის საერთო მაჩვენებელი 22%-ით შემცირდა. ტრადიციული ეკონომიკური ფაქტორები, როგორიცაა საბინაო ხარჯები, კონტრაცეფცია ან ბავშვის მოვლის ფასი, ამ მასშტაბურ ცვლილებას სრულად ვერ ხსნიან. ეკონომიკური კვლევების ეროვნული ბიუროს (NBER) ახალი ანგარიში ამ პროცესის მიღმა სრულიად განსხვავებულ „შოკს“ — სმარტფონების მასობრივ გავრცელებას ხედავს.

iPhone როგორც „ბუნებრივი ექსპერიმენტი“

კვლევის ავტორებმა iPhone-ის ბაზარზე გამოჩენა გამოიყენეს როგორც ბუნებრივი ექსპერიმენტი. 2007-2011 წლებში მოწყობილობა მხოლოდ AT&T-ის ქსელში იყო ხელმისაწვდომი. ამ ფაქტმა მკვლევრებს საშუალება მისცა, შეედარებინათ შობადობის მაჩვენებლები იმ რეგიონებში, სადაც მობილური ინტერნეტის დაფარვა განსხვავებული იყო.

შედეგები აჩვენებს, რომ iPhone-ზე წვდომამ 15-19 წლის ასაკობრივ ჯგუფში შობადობა 4.5–8.0%-ით, ხოლო 20-24 წლის ასაკში 3.2–6.6%-ით შეამცირა.

უფროს ასაკობრივ ჯგუფებში კლება უფრო მცირე, თუმცა მაინც სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა. საინტერესოა, რომ სხვა ოპერატორების (Verizon, Sprint) დაფარვის ზონებში ჩატარებულმა პლაცებო-ტესტებმა მსგავსი შედეგი არ აჩვენა, რაც კვლევის დასკვნებს უფრო მყარს ხდის.

რა შეცვალა სმარტფონმა?

მკვლევრები მიუთითებენ, რომ სმარტფონების ფართო გავრცელებამ არსებითად შეცვალა ადამიანების ყოველდღიური ქცევა. ეროვნული კვლევების თანახმად, მოწყობილობების მოხმარებამ გამოიწვია:

  • პირისპირ ურთიერთობების შემცირება;
  • პორნოგრაფიის მოხმარების ზრდა;
  • სქესობრივი აქტივობის სიხშირის შემცირება.

ჯამში, iPhone-ის დიფუზიამ არა მხოლოდ გააღრმავა შობადობის კლება 30 წლამდე ქალებში, არამედ შეაფერხა შობადობის ზრდა უფრო ასაკოვან ჯგუფებში. მკვლევართა შეფასებით, 15-44 წლის ქალებში შობადობის საერთო კლების 33-52% პირდაპირ უკავშირდება სმარტფონების ტექნოლოგიის დანერგვას.

აღსანიშნავია, რომ კვლევის მომზადებაში გამოყენებული იქნა Anthropic-ის Claude Code-ი, თუმცა მთლიანი ანალიზი და შედეგები ავტორების პასუხისმგებლობაა. ეს ნაშრომი კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს იმას, თუ როგორ შეუძლია ტექნოლოგიურ ინოვაციას, ერთი შეხედვით არაპირდაპირი გზით, ფუნდამენტური დემოგრაფიული ცვლილებები გამოიწვიოს.