ალან პერლისი, კომპიუტერული მეცნიერების პიონერი და პირველი ტიურინგის პრემიის ლაურეატი, პროგრამირებას არა მხოლოდ ტექნიკურ პროცესად, არამედ აზროვნების განსაკუთრებულ ფორმად აღიქვამდა. მისი 1982 წელს გამოქვეყნებული აფორიზმების კრებული, ცნობილი როგორც Perlisisms, დღემდე რჩება კოდის წერის კულტურის ფუნდამენტურ ნაწილად.

სიმარტივე და სირთულე

პერლისი ამტკიცებდა, რომ სიმარტივე არ უსწრებს სირთულეს, არამედ მოსდევს მას. მისი აზრით, გენიოსები არიან ისინი, ვინც სირთულეს აშორებენ, ხოლო პრაგმატულები — ვინც მას ეგუებიან. პროგრამირებისას ყველაზე რთული ამოცანა სწორედ არსებული სირთულის გამარტივებაა.

„პროგრამისტებს არ ზომავენ მათი გამომგონებლობით ან ლოგიკით, არამედ მათი საქმის ანალიზის სისრულით,“ — წერდა პერლისი.

მისი დაკვირვებით, თუ კოდს აქვს ათი პარამეტრი, სავარაუდოდ, რაღაც გამოგრჩა გამორჩენილია. კოდის წერისას მთავარია არა დამატებითი ფუნქციების სიმრავლე, არამედ მონაცემთა სტრუქტურის სწორი ორგანიზება.

პროგრამირების ფილოსოფია

პერლისის აზრით, პროგრამირება არის „სიტყვებით თამაში“. იგი ხაზს უსვამდა, რომ პროგრამირების ენა, რომელიც არ ცვლის შენს აზროვნებას, შესწავლად არ ღირს.

  • სტრუქტურა: მონაცემთა სტრუქტურირება უნდა მოხდეს პროგრამირების პროცესის გვიან ეტაპზე.
  • სიმეტრია: ის კომპლექსურობის შემამცირებელი ფაქტორია, ამიტომ მას ყველგან უნდა ეძებდეთ.
  • ოპტიმიზაცია: პერლისი აფრთხილებდა პროგრამისტებს, რომ ზედმეტი ოპტიმიზაცია ხელს უშლის ევოლუციას.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი დღეს?

მიუხედავად იმისა, რომ ტექნოლოგიები 1982 წლიდან რადიკალურად შეიცვალა, პერლისის დაკვირვებები პროგრამისტის ფსიქოლოგიასა და სისტემების არქიტექტურაზე დღესაც მყარია. ის გვახსენებს, რომ ნებისმიერი სისტემა დროთა განმავლობაში „როკოკოს“ სტილში გადადის, შემდეგ კი ნანგრევებად იქცევა.

პერლისის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი რჩევაა: „თუ ორმა ადამიანმა ზუსტად ერთი და იგივე პროგრამა დაწერა, თითოეული მათგანი მიკროკოდში უნდა მოათავსოთ, რათა დარწმუნდეთ, რომ ისინი ნამდვილად განსხვავებულები არიან“. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ პროგრამირება არის შემოქმედებითი პროცესი, სადაც ინდივიდუალური მიდგომა გადამწყვეტია.

და ბოლოს, პერლისი გვაფრთხილებს: „თუ ვინმე ამბობს, რომ უნდა პროგრამირების ენა, სადაც მხოლოდ იმის თქმა დასჭირდება, თუ რა სურს, მიეცით მას კანფეტი“. ეს არის ირონიული შეხსენება, რომ კოდის წერა არის პროცესი, რომელიც მოითხოვს გააზრებას და არა მხოლოდ შედეგის სურვილს.