ერაყის ახალმა პრემიერ-მინისტრმა ალი ალ-ზაიდიმ მაისის შუა რიცხვებში უსაფრთხოების სექტორის რადიკალური რეფორმა დააანონსა. მისი მთავარი მიზანი ქვეყანაში იარაღის სახელმწიფო მონოპოლიის აღდგენაა, რაც 2003 წლის ომის შემდეგ ერაყისთვის გადაუჭრელ პრობლემად რჩება.

ამ ინიციატივას წინ უძღვის აშშ-ის მზარდი ზეწოლა და რეგიონში მიმდინარე კონფლიქტები. ერაყის ეკონომიკა, რომელიც ბიუჯეტის 90%-ზე მეტს ნავთობის ექსპორტით იღებს, კრიტიკულ მდგომარეობაშია. თებერვლის ბოლოს ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ ქვეყნის საექსპორტო შესაძლებლობები შეამცირა — ნავთობის დღიური ექსპორტი 3.3 მილიონი ბარელიდან 600 000-მდე დაეცა.

პოლიტიკური მხარდაჭერა და წინააღმდეგობა

ერთ-ერთმა ყველაზე გავლენიანმა შიიტმა ლიდერმა, მუქთადა ალ-სადრმა, მთავრობის გეგმას მხარი დაუჭირა. მან განაცხადა, რომ მისი დაჯგუფება „სარაია ალ-სალამი“ პოლიტიკურ მოძრაობას გამოეყოფა და სახელმწიფო შეიარაღებულ ძალებს შეუერთდება.

ალ-სადრის მოწოდებას სხვა დაჯგუფებებიც გამოეხმაურნენ. მათ შორის არის „ასაიბ აჰლ ალ-ჰაკი“, რომელიც აშშ-ის მიერ ტერორისტულ ორგანიზაციად არის მიჩნეული. სახალხო მობილიზაციის ძალების (PMF) ხელმძღვანელმა ფალეჰ ალ-ფაიადმაც დაადასტურა, რომ ორგანიზაცია პოლიტიკური გავლენებისგან გათავისუფლებას და სახელმწიფო სისტემაში ინტეგრაციას გეგმავს.

გამოწვევები და სკეპტიციზმი

მიუხედავად დაპირებებისა, პროცესი გართულებულია. გავლენიანი დაჯგუფებები, როგორიცაა „ქათაიბ ჰეზბოლა“ და „ჰარაქათ ალ-ნუჯაბა“, მთავრობის მოთხოვნას კატეგორიულად ეწინააღმდეგებიან. ანალიტიკოსების აზრით, მთავრობამ ეს საკითხი ძალიან ფრთხილად უნდა გადაწყვიტოს, რათა სამოქალაქო დაპირისპირება თავიდან აიცილოს.

ექსპერტ მუჯაშა ალთიმიმის თქმით, ეს პროცესი დღეს უკვე უსაფრთხოებაზე მეტად ეკონომიკური აუცილებლობაა. „ქვეყნის სტაბილურობა და ეკონომიკური აღმავლობა შეუძლებელია, სანამ იარაღი კერძო დაჯგუფებების ხელშია“, — აცხადებს ის.

ჯერჯერობით უცნობია, რა ფორმით მოხდება განიარაღება. განიხილება ახალი უსაფრთხოების სამინისტროს შექმნა, რომელიც სხვადასხვა ძალებს, მათ შორის PMF-სა და ქურთულ „პეშმერგას“ გააერთიანებს. პოლიტიკური ანალიტიკოსი ჰანი აშური მოუწოდებს საზოგადოებას, თავი შეიკავონ გადაჭარბებული ოპტიმიზმისგან და დაელოდონ რეალურ ნაბიჯებს.