BBC

რუსულ სოციალურ ქსელებში სულ უფრო ხშირად ვრცელდება ხელოვნური ინტელექტის (AI) დახმარებით შექმნილი ვიდეოები, სადაც უკრაინის ომში დაღუპული რუსი ჯარისკაცები ოჯახებს უბრუნდებიან. ვიდეოებში სამხედროები ხშირად გმირებად ან ანგელოზებად არიან გამოსახულნი, რომლებიც ზეციდან საკუთარ ახლობლებს ეხუტებიან.

ერთ-ერთი ასეთი ვიდეო, რომელიც პოპულარულმა ბლოგერმა „Katya Jin“-მა გაავრცელა, მოსკოვის ქუჩებში ომის დასრულების ამსახველ ფიქტიურ ბილბორდებს აჩვენებს. კადრებში ჩანს სამხედრო ფორმაში გამოწყობილი მამაკაცი, რომელიც მეუღლეს უბრუნდება. რეალობაში, ბლოგერის მეუღლე ფრონტზე გაუჩინარდა და მისი ბედი დღემდე უცნობია.

ბიზნესი გლოვაზე

ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით მსგავსი კონტენტის შექმნა რუსეთში მომგებიან ბიზნესად იქცა. ფასები ერთი ვიდეოს ან ფოტოს შექმნისთვის 200-დან 10 000 რუბლამდე მერყეობს. ზოგიერთი შემქმნელი, მაგალითად, ულიანა ლებედი, თვეში 150 000-200 000 რუბლამდე გამოიმუშავებს, რაც რუსეთში საშუალო ხელფასზე ორჯერ მეტია.

კამენსკ-ურალსკიდან ანა კორაბლეევა, რომელიც „გამოსამშვიდობებელი ვიდეოების“ პროექტს ხელმძღვანელობს, აცხადებს, რომ მისი მიზანი ადამიანებისთვის „დაუსრულებელი დამშვიდობების“ შეგრძნების შემსუბუქებაა. თუმცა, კრიტიკოსები ამ პრაქტიკას არაეთიკურად მიიჩნევენ და მას გლოვის ფულად გაცვლად აფასებენ.

ფსიქოლოგიური და ეთიკური დილემა

კემბრიჯის უნივერსიტეტის მკვლევარი კატარჟინა ნოვაჩიკ-ბასინსკა მიიჩნევს, რომ „ციფრული შემდგომი ცხოვრების“ ინდუსტრია, რომელიც გლობალურად ვითარდება, ომის პირობებში განსაკუთრებით რთულად შესაფასებელია. გაურკვეველია, ეხმარება თუ არა AI-ვიზუალიზაცია გლოვის პროცესს, თუ პირიქით — მას კიდევ უფრო ამძიმებს.

ზოგიერთი ოჯახი, რომელმაც მსგავსი სერვისი შეიძინა, აღიარებს, რომ ვიდეოებმა ტკივილი არ შეუმსუბუქა. „ტექნოლოგია ვერ დამეხმარება იმის გააზრებაში, რომ შვილს ვეღარასდროს ჩავეხუტები. ეს ილუზიაა“, — აცხადებს ერთ-ერთი დაღუპულის დედა.

რუსეთის ხელისუფლება ომში დაღუპულთა ზუსტ სტატისტიკას არ ასაჯაროებს, თუმცა დამოუკიდებელი წყაროების, მათ შორის BBC-სა და Mediazona-ს მონაცემებით, დაღუპულთა რაოდენობა სულ მცირე 225 000-ს აჭარბებს. რეალური მაჩვენებელი, სავარაუდოდ, ბევრად უფრო მაღალია.