აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ირანთან მიმდინარე შეთანხმების პროექტში ცვლილებების შეტანა მოითხოვა. დოკუმენტი მიზნად ისახავს მიმდინარე წლის დასაწყისში დაწყებული სამხედრო დაპირისპირების დასრულებას და ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის გახანგრძლივებას.

ამერიკული მედიის ცნობით, ტრამპის მოთხოვნები ძირითადად ორ საკითხს ეხება: ჰორმუზის სრუტის სტატუსს და ირანის მიერ გამდიდრებული ურანის მარაგების განადგურებას. ეს მოლაპარაკებების ფარგლებში პრეზიდენტის მიერ მოთხოვნილი უკვე მესამე შესწორებაა.

მოლაპარაკებების რთული პროცესი

პარასკევს თეთრ სახლში გამართულ შეხვედრაზე პრეზიდენტმა და მისმა მრჩევლებმა შეთანხმების საბოლოო კონტურები განიხილეს, თუმცა კონკრეტული შეთანხმება ვერ შედგა. მოლაპარაკებებში შუამავლის როლს პაკისტანი ასრულებს.

შეთანხმების ბოლო ვერსია, რომელიც მედიისთვის გახდა ცნობილი, მოიცავს:

  • ცეცხლის შეწყვეტის 60-დღიან რეჟიმს;
  • ჰორმუზის სრუტის გახსნის მოთხოვნას;
  • ირანის ბირთვულ პროგრამაზე მოლაპარაკებების განახლების ჩარჩოს.

დიპლომატიური პროგრესის შემთხვევაში, ირანს შესაძლოა სანქციების ნაწილობრივი მოხსნაც შეეხოს, რაც ქვეყანას გაყინულ აქტივებზე წვდომის საშუალებას მისცემს.

ირანის პოზიცია

ირანის მთავარი მომლაპარაკებელი მოჰამად ბაგერ გალიბაფი აცხადებს, რომ თეირანი არანაირ დოკუმენტს არ მოაწერს ხელს, სანამ ირანული მხარის უფლებები სრულად არ იქნება დაცული. თეირანი კვლავ მოითხოვს გაყინული აქტივების განბლოკვას, როგორც ბირთვულ პროგრამაზე არსებითი დიალოგის წინაპირობას.

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაგჩი კი აღნიშნავს, რომ სანამ საბოლოო შეთანხმება არ მიიღწევა, მედიაში გავრცელებული ინფორმაცია მხოლოდ სპეკულაციაა.

სამხედრო მზადყოფნა

მიუხედავად დიპლომატიური მცდელობებისა, ვაშინგტონი ძალის გამოყენების შესაძლებლობას არ გამორიცხავს. აშშ-ის თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეთმა სინგაპურში ვიზიტისას განაცხადა, რომ თუ შეთანხმება პრეზიდენტის მოლოდინს არ გაამართლებს, სამხედრო დარტყმები განახლდება.

თავად ტრამპი აცხადებს, რომ ის „არსად ჩქარობს“ და მხოლოდ ისეთ გარიგებას დათანხმდება, რომელიც „ამერიკისთვის კარგი იქნება“. მისი მთავარი წითელი ხაზი უცვლელია: ირანს არასოდეს უნდა ჰქონდეს ბირთვული იარაღი.