შეერთებული შტატების ადმინისტრაციამ ირანთან გაფორმებული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დეტალები გაასაჯაროვა. 14-პუნქტიანი დოკუმენტი, რომლის ხელმოწერაც პარასკევს იგეგმება, რეგიონული კონფლიქტის დეესკალაციისკენ არის მიმართული.

რა ითვალისწინებს შეთანხმება

აშშ-ის მაღალჩინოსნის განცხადებით, მემორანდუმი ითვალისწინებს მყისიერ და მუდმივ ზავს ყველა ფრონტზე, მათ შორის ლიბანში. მხარეები ვალდებულებას იღებენ, აღარ განახორციელონ სამხედრო ოპერაციები ერთმანეთის წინააღმდეგ და პატივი სცენ ტერიტორიულ მთლიანობას.

შეთანხმების ძირითადი ასპექტები მოიცავს:

  • საზღვაო მიმოსვლა: აშშ ხსნის საზღვაო ბლოკადას, ირანი კი უზრუნველყოფს ჰორმუზის სრუტეში კომერციული გემების უსაფრთხო გადაადგილებას.
  • ეკონომიკური დახმარება: ირანის რეკონსტრუქციისთვის 300 მილიარდი დოლარის ღირებულების აშშ-ის მხარდაჭერილი პროგრამა ამოქმედდება.
  • სანქციების მოხსნა: აშშ იწყებს ირანული ნავთობპროდუქტების ექსპორტზე დაწესებული შეზღუდვების გაუქმებას და გაყინული აქტივების განბლოკვას.

ბირთვული პროგრამა და მოლაპარაკებები

დოკუმენტის მიხედვით, მხარეები 60-დღიან ვადას აწესებენ საბოლოო შეთანხმების მისაღწევად. ამ პერიოდში ირანი ადასტურებს, რომ არ აწარმოებს ბირთვულ იარაღს და მზადაა, არსებული გამდიდრებული მასალის საკითხი ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) ზედამხედველობით მოაგვაროს.

„მოლაპარაკებების პერიოდში მხარეები ინარჩუნებენ სტატუს კვოს: ირანი არ ცვლის ბირთვულ პროგრამას, ხოლო აშშ არ აწესებს ახალ სანქციებს და არ ზრდის სამხედრო კონტინგენტს რეგიონში“, — ნათქვამია დოკუმენტში.

რა ეტაპზეა პროცესი

მიუხედავად იმისა, რომ ტექსტი აშშ-ის ოფიციალური პირების მიერ არის წარდგენილი, ირანულ მხარეს შეთანხმების კონკრეტული ვერსია ჯერჯერობით ოფიციალურად არ დაუდასტურებია. დოკუმენტი უკვე ხელმოწერილია ელექტრონული ფორმით, თუმცა ორივე მხარეს პარასკევის ცერემონიამდე მისი გაუქმების უფლება რჩება.

საბოლოო შეთანხმება, სავარაუდოდ, გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციით უნდა გამყარდეს, რაც მას საერთაშორისო სამართლებრივ ძალას მიანიჭებს.