რატომ ინარჩუნებს აშშ-ის ეკონომიკა მდგრადობას გლობალური კრიზისების ფონზე

გერმანიაში, ფოლკსვაგენის „გამჭვირვალე ქარხნის“ დახურვის ფონზე, აშშ-ში, სამხრეთ კაროლინაში, BMW-ს უმსხვილესი საწარმო სრული დატვირთვით აგრძელებს მუშაობას. ეს კონტრასტი ეკონომისტებისთვის მთავარი კვლევის საგანია: რატომ ახერხებს აშშ-ის ეკონომიკა უკეთესად ადაპტირებას გლობალურ შოკებთან, ვიდრე დანარჩენი განვითარებული სამყარო?

ბოლო წლებში გლობალური ეკონომიკა მძიმე გამოცდების წინაშე აღმოჩნდა. სავაჭრო ბარიერები, მიგრაციული პოლიტიკის ცვლილებები და ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტები ნავთობზე ფასების ზრდას იწვევს. თუმცა, მოლოდინის საწინააღმდეგოდ, აშშ-ის ეკონომიკა წლიურად დაახლოებით 2%-ით იზრდება.

RSM-ის მთავარი ეკონომისტის, ჯო ბრუსუელასის თქმით, ამერიკული ბიზნესი სავაჭრო შეზღუდვებს არა შემცირებული მოგებით, არამედ უფრო ინტენსიური ინვესტიციებით პასუხობს. კაპიტალური დანახარჯები (CapEx) ამჟამად აშშ-ის მშპ-ის 13.9%-ს შეადგენს, რაც ეკონომიკის დინამიკაზე მიუთითებს.

ენერგეტიკული დამოუკიდებლობა და მოქნილობა

ენერგეტიკულ ბაზარზე აშშ-ის უპირატესობა ე.წ. „ფრეკინგის“ რევოლუციამ განაპირობა. ბოლო ათწლეულებში ამერიკა მსოფლიოს ერთ-ერთი უმსხვილესი ნავთობმწარმოებელი გახდა. ეს ფაქტორი ქვეყანას ენერგეტიკული შოკებისგან იცავს, რასაც ევროპა, თავისი დამოკიდებულებით გრძელვადიან კონტრაქტებსა და მიწოდების ქსელებზე, ვერ ახერხებს.

„ბრიუგელის“ ანალიტიკოსი რებეკა კრისტი აღნიშნავს, რომ განსხვავება არა მხოლოდ პოლიტიკაში, არამედ რისკისადმი კულტურულ დამოკიდებულებაშიცაა. ამერიკული მოდელი ორიენტირებულია გადაწყვეტილებების სწრაფ ძიებასა და მოქნილ დაფინანსებაზე, მაშინ როცა ევროპული სისტემა ხშირად კონსერვატიულია და ბანკებზეა დამოკიდებული.

რა საფრთხეები არსებობს?

მიუხედავად მაკროეკონომიკური სიძლიერისა, აშშ-ში არსებობს სერიოზული გამოწვევები. უთანასწორობის მაღალი დონე, საბინაო კრიზისი და ინფლაციის ზრდა აჩვენებს, რომ ეკონომიკური გამძლეობა ყველასთვის ერთნაირად არ მოქმედებს. მაისში სამომხმარებლო ფასების 4.2%-იანი ზრდა მიანიშნებს, რომ აშშ-ის მდგრადობასაც აქვს საკუთარი ზღვარი.

ჯო ბრუსუელასი ამერიკულ ეკონომიკას „ყველაზე სუფთა პერანგს უწოდებს ძალიან ჭუჭყიან სარეცხში“, რაც ხაზს უსვამს, რომ მიუხედავად არსებული პრობლემებისა, აშშ სხვა განვითარებულ ეკონომიკებთან შედარებით მაინც უფრო მყარ პოზიციებზე დგას.