ბიოტექნოლოგიურ სექტორში საჯარო ბაზრები რამდენიმეწლიანი პაუზის შემდეგ კვლავ აქტიურდება. JPMorgan-ის EMEA-ს ჯანდაცვის საინვესტიციო ბანკირების შეფასებით, IPO-ს ფანჯარა მაღალი ხარისხის კომპანიებისთვის ღიაა, თუმცა დღევანდელი რეალობა პანდემიის პერიოდისგან რადიკალურად განსხვავდება.

ინვესტორები ახლა გაცილებით მეტი სიფრთხილით უდგებიან გადაწყვეტილებებს. ისინი მხარს მხოლოდ იმ კომპანიებს უჭერენ, რომლებსაც „საუკეთესო კლასის“ (best-in-class) სტატუსი აქვთ.

ამ ფონზე, ბიოტექნოლოგიური სტარტაპები სულ უფრო ხშირად მიმართავენ ე.წ. „ორმაგი გზის“ სტრატეგიას. ეს ნიშნავს, რომ კომპანია პარალელურად ემზადება IPO-სთვის და აწარმოებს მოლაპარაკებებს პოტენციურ მყიდველებთან. შედეგად, ხშირია შემთხვევები, როდესაც კომპანია საჯარო ბაზარზე გასვლამდე ფარმაცევტულმა გიგანტმა შეიძინა.

რატომ აქტიურობს დიდი ფარმაცია (Big Pharma)?

ფარმაცევტული კომპანიები სტრატეგიულ ზეწოლას განიცდიან. ათწლეულის ბოლოსა და 2030-იანი წლების დასაწყისში მათ არაერთი წამყვანი პრეპარატის საპატენტო დაცვის ვადა ეწურებათ. კვლევისა და განვითარების შიდა რესურსების გარდა, ისინი აქტიურად ეძებენ გარე წყაროებს პორტფელის შესავსებად.

JPMorgan-ის მონაცემებით, 2025 წელს 5-დან 15 მილიარდ დოლარამდე ღირებულების შვიდი გარიგება დაფიქსირდა. 2026 წლის პირველ ნახევარში უკვე ექვსი ასეთი ტრანზაქცია განხორციელდა, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ წლევანდელი წელი გასულს გადააჭარბებს.

ცვლილებები საინვესტიციო სტრატეგიებში

თუ 2020-2021 წლებში კაპიტალი მარტივად ხელმისაწვდომი იყო, დღეს ფოკუსი მკაცრად განსაზღვრულია. ინვესტორები ეძებენ კომპანიებს, რომლებსაც აქვთ დიფერენცირებული ტექნოლოგიები ონკოლოგიის, მეტაბოლური და ინფექციური დაავადებების მიმართულებით.

„ჩვენ ვხედავთ, რომ ადამიანები უფრო გააზრებულად უყურებენ ბაზარს და მხოლოდ იმ კომპანიების დაფინანსებას ცდილობენ, რომლებიც თავიანთ სფეროში პირველნი იქნებიან,“ — აცხადებენ JPMorgan-ის ექსპერტები.

EY-ის ანგარიშის თანახმად, 2025 წელს დამტკიცებული ახალი პრეპარატების 38% სწორედ „პირველი კლასის“ პროდუქტები იყო. ეს ადასტურებს, რომ სექტორი აღდგენის გზაზეა, მიუხედავად ფინანსური წნეხისა და საპატენტო ვადების ამოწურვის გამოწვევებისა.