ბიოტექნოლოგიურ სექტორში საჯარო ბაზრები კვლავ აქტიურდება, თუმცა წამყვანი კომპანიებისთვის IPO-ს გზა აღარ არის ერთადერთი და უალტერნატივო ვარიანტი. JPMorgan-ის ევროპის, ახლო აღმოსავლეთისა და აფრიკის (EMEA) რეგიონის ჯანდაცვის საინვესტიციო ბანკირების განცხადებით, ბაზარი პანდემიის პერიოდისგან განსხვავებით, გაცილებით უფრო სელექციური გახდა.

დღეს ბიოტექნოლოგიური სტარტაპები ე.წ. „ორმაგი ტრეკის“ სტრატეგიას მიმართავენ: ისინი ერთდროულად ემზადებიან IPO-სთვის და აწარმოებენ მოლაპარაკებებს პოტენციურ მყიდველებთან. ხშირ შემთხვევაში, კომპანიები საჯარო ბაზარზე გასვლამდე ფარმაცევტული გიგანტების საკუთრებაში გადადიან.

ფარმაცევტული ინდუსტრიის გიგანტები, როგორიცაა GSK და Novartis, აქტიურად ცდილობენ საკუთარი პორტფელების გაფართოებას. ეს მოთხოვნა განპირობებულია უახლოეს წლებში და 2030-იანი წლების დასაწყისში დაგეგმილი პატენტების ვადის გასვლით, რაც მათ ახალი, ინოვაციური მედიკამენტების შეძენისკენ უბიძგებს.

რატომ არის ბაზარი უფრო კონკურენტული?

ინვესტორები აღარ აფინანსებენ ყველა მსგავს პროექტს, როგორც ეს 2020-2021 წლებში ხდებოდა. დღეს კაპიტალი მიემართება მხოლოდ იმ კომპანიებისკენ, რომლებიც აღიქმებიან „საუკეთესოდ თავის კლასში“. ეს ნიშნავს, რომ განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ონკოლოგიურ, მეტაბოლურ და ინფექციურ დაავადებებზე ორიენტირებულ ტექნოლოგიებს.

„ჩვენ ვხედავთ, რომ ადამიანები უფრო აწონილ-დაწონილ გადაწყვეტილებებს იღებენ და მხარს უჭერენ მხოლოდ იმ კომპანიებს, რომლებიც ინოვაციების წინა ხაზზე არიან“, — აცხადებს JPMorgan-ის EMEA ჯანდაცვის საინვესტიციო ბანკინგის თანახელმძღვანელი როი ვუტერსი.

გარიგებების ღირებულება და წინასწარი გადახდები იზრდება. 2025 წელს დაფიქსირდა შვიდი გარიგება 5-დან 15 მილიარდ დოლარამდე დიაპაზონში, ხოლო 2026 წლის ნახევარში უკვე ექვსი ასეთი ტრანზაქცია შედგა, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ წლევანდელი მაჩვენებელი წინა წელს გადააჭარბებს.

ფარმაცევტული სექტორის ახალი რეალობა

კომპანიები, როგორიცაა GSK, რომლებიც ადრე მცირე ზომის შესყიდვებით შემოიფარგლებოდნენ, ახლა უფრო დიდ ფსონებს დებენ. მაგალითად, Nuvalent-ის შესყიდვა 10,6 მილიარდ დოლარად ადასტურებს, რომ „დიდი ფარმა“ მზადაა მნიშვნელოვანი რესურსი მიმართოს პრიორიტეტული აქტივების მისაღებად.

EY-ის მონაცემებით, 2025 წელს დამტკიცებული ახალი წამლების 38% სწორედ „პირველი კლასის“ ინოვაციურ პროდუქტებს ეკუთვნოდა. მიუხედავად ხარჯების ზრდისა და პატენტებთან დაკავშირებული გამოწვევებისა, სექტორი ინარჩუნებს პოზიტიურ დინამიკას, სადაც ჩინური ბიოტექნოლოგიური ჰაბებიც სულ უფრო მეტ გავლენას ახდენენ გლობალურ ბაზარზე.