„კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაცია“ (კუხო/ОДКБ) სომხეთის მიმართ შემზღუდავი ნორმების ამოქმედებას გეგმავს. რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის, სერგეი ლავროვის თქმით, გადაწყვეტილება ორგანიზაციის ბიუჯეტში სომხეთის მიერ ორწლიანი საწევრო გადასახადის გადაუხდელობას უკავშირდება.

ლავროვის განცხადებით, საკითხი ყაზანში, კუხოს წევრი ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრების საბჭოს სხდომაზე განიხილეს. რუსმა დიპლომატმა აღნიშნა, რომ სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა გადასახადების გადახდაზე უარი იმ მოტივით განაცხადა, რომ ერევანი ორგანიზაციის საქმიანობაში ფაქტობრივად არ მონაწილეობს.

„სომხეთს ორ წელზე მეტია, რაც ბიუჯეტის წინაშე დავალიანება აქვს. ეს წესდებით გათვალისწინებული სიტუაციაა და ჩვენ შევთანხმდით, რომ შესაბამისი მუხლი ამოქმედდეს“, - განაცხადა ლავროვმა.

კუხოს წესდების 25-ე მუხლის მიხედვით, თუ წევრი სახელმწიფო ორი წლის განმავლობაში ვალდებულებებს ვერ ასრულებს, ორგანიზაციას შეუძლია მას გარკვეული უფლებები შეუზღუდოს. კერძოდ, საუბარია კანდიდატების წარდგენის აკრძალვასა და ხმის მიცემის უფლების ჩამორთმევაზე. ეს შეზღუდვა ძალაში ვალის სრულად დაფარვამდე დარჩება.

თუმცა, ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ ამ ზომებს სომხეთზე რეალური ზეგავლენა არ ექნება. ერევანმა ჯერ კიდევ 2024 წელს ოფიციალურად გამოაცხადა, რომ კუხოს ღონისძიებებში მონაწილეობას ყინავდა. სომხეთის პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი ორგანიზაციას მკაცრად აკრიტიკებს.

ფაშინიანის უკმაყოფილება 2022 წელს აზერბაიჯანის მიერ სომხეთის სუვერენულ ტერიტორიაზე შეჭრას უკავშირდება. ერევნის ხედვით, კუხომ ვერ შეასრულა თავისი პირდაპირი მოვალეობა და არ დაიცვა წევრი ქვეყანა აგრესიისგან. 2026 წლის 1 აპრილს მოსკოვში გამართულ შეხვედრაზე ფაშინიანმა ვლადიმერ პუტინს პირდაპირ უთხრა, რომ ხელისუფლებას საზოგადოებისთვის იმის ახსნა უჭირს, თუ რატომ არის სომხეთი ორგანიზაციაში, რომელმაც ვალდებულებები არ შეასრულა.

მიუხედავად მკვეთრი კრიტიკისა და ბოიკოტისა, სომხეთს კუხოდან გამოსვლის პროცედურები ოფიციალურად არ დაუწყია. ვითარება კვლავ დაძაბულად რჩება, ხოლო დავალიანების გამო დაწესებული შეზღუდვები მხოლოდ ფორმალურ ხასიათს ატარებს.