მასიური ვარსკვლავები სიცოცხლის დასასრულს გრავიტაციული კოლაფსის პროცესს გადიან. ტრადიციული ფიზიკური მოდელების მიხედვით, ეს პროცესი გარდაუვლად შავი ხვრელის ფორმირებით სრულდება, სადაც მთელი მასა ერთ წერტილში, სინგულარობაშია თავმოყრილი.

თუმცა, მეცნიერებისთვის შავი ხვრელები კვლავ რჩება გამოცანად. პრობლემა იმაშია, რომ უკიდურესად მაღალი სიმკვრივის პირობებში ფიზიკის ცნობილი კანონები აღარ მუშაობს, ხოლო მოვლენათა ჰორიზონტის მიღმა მიმდინარე პროცესებზე დაკვირვება შეუძლებელია.

გრავასტარები, როგორც ალტერნატივა

თეორიული ფიზიკის დარგში არსებობს მოსაზრება, რომ ზოგიერთი ობიექტი, რომელსაც ჩვენ შავ ხვრელებად მოვიხსენიებთ, რეალურად ე.წ. გრავასტარია. გრავასტარები შავი ხვრელების მსგავსად მასიურები არიან, თუმცა მათ არ გააჩნიათ სინგულარობა და მოვლენათა ჰორიზონტი.

ამ ჰიპოთეტური ობიექტების შიგნით მუქი ენერგიაა მოთავსებული. სწორედ ეს ენერგია წარმოქმნის გარეთ მიმართულ წნევას, რომელიც გრავიტაციულ კოლაფსს ანეიტრალებს და ობიექტს სტაბილურ მდგომარეობაში ინარჩუნებს.

მინი-სამყაროს დაბადება

გოეთეს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა, დანიელ იამპოლსკიმ და ლუჩიანო რეზოლამ, პირველად წარმოადგინეს ალბერტ აინშტაინის ფარდობითობის ზოგადი თეორიის დინამიკური გადაწყვეტა, რომელიც გრავასტარის წარმოქმნას ხსნის.

კვლევის მიხედვით, მასიური ვარსკვლავის კოლაფსმა შესაძლოა მის შიგნით მინი-სამყაროს დაბადება გამოიწვიოს. ეს პროცესი ჩვენი სამყაროს „დიდ აფეთქებას“ ჰგავს, სადაც მუქი ენერგია გაფართოების მამოძრავებელი ძალაა.

როდესაც მინი-სამყარო ფართოვდება, ის გრავიტაციულ მიზიდულობას ეწინააღმდეგება. ეს ძალთა ბალანსი კოლაფსს აჩერებს მანამ, სანამ შავი ხვრელი ჩამოყალიბდება. შედეგად, ვარსკვლავური მატერია და შიდა სივრცე სტაბილურ მდგომარეობას აღწევს.

ფიზიკის ახალი ჰორიზონტები

დანიელ იამპოლსკის თქმით, ახალი სამყაროს „დიდი აფეთქება“ მას შემდეგ იწყება, რაც ვარსკვლავი უკვე შავი ხვრელის წარმოქმნის ზღვარზეა. ამ უკიდურეს სიმკვრივეში მატერიის ქცევა ჯერ კიდევ შეუსწავლელია, რაც ახალი ფიზიკური ფენომენების აღმოჩენის შესაძლებლობას ტოვებს.

პროფესორი ლუჩიანო რეზოლა ხაზს უსვამს, რომ ალტერნატივების ძიება არ ნიშნავს შავი ხვრელების არსებობის უარყოფას. მეცნიერებისთვის აუცილებელია მიუდგომელი საკითხებისადმი მიუკერძოებელი მიდგომა, რადგან ის, რაც დღეს ეგზოტიკურ თეორიად გვეჩვენება, მომავალში შესაძლოა მეცნიერული აქსიომა გახდეს.