ასტრონომიის ისტორიაში ირმის ნახტომის მაგნიტური ველი ერთ-ერთ ყველაზე რთულად შესასწავლ, თუმცა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან კომპონენტად ითვლება. კალგარის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ახალი კვლევის ფარგლებში გალაქტიკის ამ უხილავი სტრუქტურის აქამდე ყველაზე მკაფიო გამოსახულება მიიღეს.
კალგარის უნივერსიტეტის ფიზიკისა და ასტრონომიის პროფესორის, ბრაუნის თქმით, მაგნიტური ველის გარეშე გალაქტიკა საკუთარი გრავიტაციის ზეწოლის შედეგად უბრალოდ ჩამოიშლებოდა. სწორედ ამიტომ, ამ სტრუქტურის შესწავლა გალაქტიკის ევოლუციის მოდელირებისთვის გადამწყვეტია.
ახალი მონაცემები და მეთოდოლოგია
კვლევა, რომელიც ჟურნალებში The Astrophysical Journal და The Astrophysical Journal Supplement Series გამოქვეყნდა, ეყრდნობა ბრიტანეთის კოლუმბიაში მდებარე დომინიონის რადიოასტრონომიული ობსერვატორიის უახლეს ტელესკოპს. ინსტრუმენტმა მეცნიერებს საშუალება მისცა, ჩრდილოეთის ცა რადიოსიხშირეთა ფართო დიაპაზონში შეესწავლათ.
პროექტი Global Magneto-Ionic Medium Survey (GMIMS)-ის ნაწილია, რომლის მიზანიც ირმის ნახტომის მაგნიტური გარემოს დეტალური რუკის შექმნაა. მონაცემების შეგროვება ე.წ. ფარადეის როტაციის გაზომვით მოხდა.
ფარადეის როტაცია ჰგავს სინათლის გარდატეხას წყალში მოთავსებულ ჩალაში. როდესაც რადიოტალღები კოსმოსში ელექტრონებითა და მაგნიტური ველებით სავსე არეალში გადის, მათი მიმართულება იცვლება, რაც მეცნიერებს მაგნიტური სტრუქტურების „დანახვის“ საშუალებას აძლევს.
უცნაური მაგნიტური შემობრუნება
კვლევის ყველაზე მოულოდნელი აღმოჩენა „მშვილდოსნის მკლავში“ (Sagittarius Arm) დაფიქსირდა. აქ მაგნიტური ველი მოულოდნელად საპირისპირო მიმართულებას იღებს. თუ გალაქტიკის ზოგადი მაგნიტური ველი საათის ისრის მიმართულებით მოძრაობს, მშვილდოსნის მკლავში ის საათის ისრის საწინააღმდეგოდ ბრუნდება.
მეცნიერებმა შეიმუშავეს ახალი სამგანზომილებიანი მოდელი, რომელიც ამ დიაგონალურ გადასვლას ხსნის. ეს აღმოჩენა ასტროფიზიკოსებს აძლევს ინსტრუმენტს, უკეთ გაიგონ, თუ როგორ ვითარდებოდა ირმის ნახტომი მილიარდობით წლის განმავლობაში.
ეს მონაცემთა ბაზა უკვე ხელმისაწვდომია მსოფლიოს ასტრონომებისთვის და საფუძვლად დაედება გალაქტიკური ევოლუციის მომავალ კვლევებს.
დისკუსია
0 კომენტარი
ჯერ კომენტარი არ არის — იყავი პირველი.